Granso

Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Granzo


I gransi (diti anca granzi o sórle; Brachyura L. 1758) i xe n'infraórdene dei crostàsei. I xe dei anemałi de aqua, in xenere de pìcoła tagia, dotai de diéxe sate, n'exoschèłetro che el i protexe e òrgani de préxa diti bransi.

TassoboxGranso
Brachyura Cànbia el vałor in Wikidata
Liocarcinus vernalis.jpg
Liocarcinus vernalis (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Òspite
Tasonomia
Eror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
InfraórdeneBrachyura Cànbia el vałor in Wikidata
Linnaeus
Endèmego de

Łe mołeche (Carcinus maena) łe xe gransi che i se cata inte łe coste del Mar Adriàtico e i xe deventai na speciałità de ła cuxina venesiana. Łe vien pescae in faxe de muda e par sto fato łe xe mołe e miga difìsiłe da magnar.[1]

Łe gransełe (Liocarcinus depurator) invese łe no se magna.[2]

Łe granségołe (Maia squinado) łe xe de grandesa paréce volte maxor rispeto ai altri gransi e łe xe consosude par averghe na carne davèro bona.

Altri crostasei come i àstexi (Homarus gammarus) e łe aragoste (Palinurus elephas), anca se i somégia ai gransi, i no fa parte del'infraórdene.

El nome brachyura el vien fora da'union de łe parołe grieghe βραχύς (brachýs, curta) e οὐρά (οurá, coa) e'l sta a signifegar che sti anemałeti i ga na coa cusì pìcoła da èser sconta soto el toraxe.

CaraterìstegheCànbia

I gransi i se cata in tute łe region tropicałi e subtropicałi del mondo. I se cata prinsipalmente inte i mari, ma ghe xe ben 850 spece che łe vive o inte el aqua dolsa o su ła tera. Molte spece più pìcołe łe preferise èser ative de note, parché ghe xe manco posìbiłi predatori.

Na sóa caraterìstega inportante ła xe queła de caminar ai lai, anca se ghe xe paréce ecesion[3]. Sta roba ła càpita parché l'articołasion de łe sóe sate ła fa più vantagioxo móverse in sta manièra.

I gransi i ga un conportamento conpleso. I pol comunicar menando e batendo łe soe sate, e i mas-ci ga l'uxo de conbàter co altri par vadagnarse na fémena.[4] I xe onìvori e i magna soratuto àłeghe, ma anca mołuschi, vermi, altri crostàsei, fonghi e bateri. Na conbinasion de sti magnar ła xe el megio par ła cresua del granso.[5]

FonteCànbia

  1. Mołeche Archivià il 1º de majo 2010 in Internet Archive.
  2. Disionario del Boerio
  3. Locomotion in a forward walking crab (ligo ronpesto dispunìbiłe in Internet Archive; védarse el istòrego, la prima version e ła ùltema).
  4. Granso su Windows Live (ligo ronpesto dispunìbiłe in Internet Archive; védarse el istòrego, la prima version e ła ùltema).
  5. Diet composition influences the fitness of the herbivorous crab Grapsus albolineatus (ligo ronpesto dispunìbiłe in Internet Archive; védarse el istòrego, la prima version e ła ùltema).
Controło de autoritàLCCN (ENsh85033701 · GND (DE4165405-5 · NDL (ENJA00564882
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Granso&oldid=1095446"