Repùblega de San Marco

Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Republica de San Marco

Ła 'Republica de San Marco ła xera un Stato meso in pié a Venesia a sèvito de l'insuresion de ła sità contro el goerno austriaco el 17 de marso 1848.

Infotoła de zeografia pułìtega Repùblega de San Marco
Flag of the Republic of Venice 1848–49.svg
Monumento a Vittorio Emanuele II (Venezia) - Venezia soggiogata - Ettore Ferrari.jpg
Cànbia el vałor in Wikidata

Pozision

45°26′N 12°19′E / 45.433333°N 12.316667°E45.433333; 12.316667Coordinae: 45°26′N 12°19′E / 45.433333°N 12.316667°E45.433333; 12.316667


CavedaƚeVenesia Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion
Łénguavèneto Cànbia el vałor in Wikidata
Rełijoncatołicismo Cànbia el vałor in Wikidata
Dati istòreghi
Creasion22 marso 1848
Desolvimento24 lujo 1849 Cànbia el vałor in Wikidata
Organizasion pułìtega
Forma de goernorepùblega Cànbia el vałor in Wikidata
Economia
Monedalira veneziana (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata


ProclamasionCànbia

I do patrioti Daniele Manin e Nicolò Tommaseo i xe stà liberà da łe prexon austriache e si se ga meso a ła guida del novo Goerno Provixorio, proclamà el 22 de marso (Manin el xera el presidente). Ła Republica, che ła se riciamaa zà inte el nome a ła vecia Republica Veneta, ła xe durà póco, e Venessia ła xe stà ciapà da novo da l'exercito asburgico el 24 de agosto 1849, dopo na eroica rexistensa che xe 'ndà vanti par ben 17 mexi.

(VEC)
«[...] Sulle tue pagine scolpisci, o Storia,

l'altrui nequizie e la sua gloria,
e grida ai posteri tre volte infame
chi vuol Venezia morta di fame!
Viva Venezia!
L'ira nemica la sua risuscita

virtude antica;
»

InìsioCànbia

 
La proclamazion de la Republica de San Marco

A l'inisio i insorti i gà vù na man dal Regno de Sardegna, ma dopo che i piemontexi i xe stà batùi a Custoza el 27 de lujo 1848, ła flota sarda ghè tocà ritirarse da Venesia, e quindi lori i xe restà de sołi a tegner bota ai austriaci, che verso ła fin del 1848 i gà riciapà squaxi tuta ła teraferma veneta. Un valido ajudo el xe rivà invesse dal general napołetan Guglielmo Pepe, che el xera stà mandà dal so Re a conbàtar al fianco dei piemontexi, e quando ghe xe stà ordinà de tornar in patria el se ga rifiutà e el se ga unìo ai Venesiani co domila vołontari, ciapando el comando de l'exercito che difendea ła çità.

Bloco de ła sitàCànbia

Davanti a ła minacia dei austriaci, che i xera ormai rivà de fronte a Mestre e Marghera, blocando ła sità sia da ła tera che dal mar, i Venesiani i se ga fato corajo e i gà decixo de tegner bota a tuti i costi, e i gà dato i pieni poteri a Manin. Grasie a l'abiłità organizativa sua e de Pepe, e al valor dei volontari, i xe riusìi mìa soltanto a difendar eficacemente Venesia par diversi mexi, ma anca a far de łe incursion coragioxe contro i nemisi, che łe gà permeso tra l'altro de inpadronirse de un bel po' de roba da magnar, ma nonostante questo ła fame ła se faxea sentir senpre piasè.

El forte de MargheraCànbia

 
Ła bataja de Forte Marghera inte na litografia de l'epoca

El 4 de majo 1849 i austriaci i gà tacà łe ostiłità contro el forte de Marghera, difendù da 2500 òmeni al comando del cołonel napołetan Girolamo Ulloa. Ła difexa ła xe stà tegnizza, ma ła note del 26, d'acordo col goerno, a Ulloa ghè tocà dar l'ordine de lasar el forte. I austriaci i ga scominsià a avanzar longo el ponte de ła ferovia (costruìo proprio pochi ani prima), ma catando anca qua na rexistensa gajarda, i gà invià un bonbardamento beło ciòso contro ła çità. Na prima richiesta de réndarse da parte del comandante in cao de łe forze austriache, el feldmarescial Radetzky, ła xe stà sdegnoxamente respinta.

RexaCànbia

Ała longa ła situasion in sità ła xe devegnù insostenìbiłe (a conplicar łe robe se ga meso anca na epidemia de cołera), e ai primi de agosto el steso Manin, visto che xera inposìbiłe resìstar in eterno, el gà scominsià a parlar de rexa, e el se ga oferto anca de farse da parte se invese fuse stà decidesto de 'ndar vanti fin a l'ultimo. Ałora l'Asenblea ła gà confermà ła so fiducia a Manin, e ła gà dato i pieni poteri par tratar ła rexa, che ła xe stà firmà el 22 de agosto 1849. El 27 i austriaci i rivava a Venesia, mentre Manin, Tommaseo, Pepe e tanti altri patrioti i partea pa' ndar in esiłio.

Altri projetiCànbia

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Repùblega_de_San_Marco&oldid=1071755"