Difarense intrà łe version de "Càorle"

2 byte cavai ,  12 anni fa
p
Bot: Cavo zs
p (Bot: Sostitusion automatica (-Venezsia +Venesia))
p (Bot: Cavo zs)
 
== Storia e Tradision==
Łe raixe de Càorle vien fora dal [[I sècoło a.C.]] (el nome salta fora dal latin ''Caprulae'', provàviłe a cauxa de łe capre salvàdeghe che ghe pascołava), come tanti resti de època romana testimonia: l'"ara Licovia", altar sacrificałe custodìo deso in duomo, e i ritrovamenti archiołòxeghi en mar. Però ła sità xé cresiua e deventà importanta come porto de ła vizsina Concordia, par ła soa poxizsion a ła fozse del [[Łèmene]], soratuto en sèguito a łe invaxioni barbàreghe dei Uni, che łe ga spinto tanti concordiexi dal'introtera a ła costa; xé stà en quel tenpo, zsrica el [[VI sècoło]], che Càorle xé deventada [[Diòcexi|sede vescoviłe]]. Ła costruzsioncostrusion del'atual [[Domo de Càorle|catedrałe]], però, xé del'XI sècoło, su na pre-existente baxìłica pałeocristiana, i resti de ła qual i xé conservai anca deso drento el duomo, 'ntel muxèo tacà e 'ntei xardini de ła canònega.
Nei sècołi dopo łe sorti de Càorle xé stae łigae a quełe de ła [[repùblica de Venesia]], col'alternarse de concesion e privasion de priviłegi su ła pésca e sul controło de łe aque, fin a ła decadenzsa vegnùa en èpoga napołeònega. 'Ntel [[XIX sècoło]] xé stada cavada ła [[Diòcexi de Càorle|diòcexi]], e da ełora el teritorio de Càorle el xé sta tólto dal [[patriarcato de Venesia]].
 
De antiga data xé ła devozsion a ła Madona dell'Ànxeło, tanto amada dai caorloti; ła tradision conta chel simułacro de ła Vèrxene el xé rivà par mar, sun "pozseto" de marmo gałejante (custodìo in santuario) che soło dei putei xé riuzsìi a sołevar e portar 'nte ła vizsina cexa dedicada a [[San Michele Arcanxeło]] (de qua el tìtoło "Madona del'Ànxeło"), mentre invezse i pescadori che i gaveva trovà i xé fałii. Ła sena de sto ritrovamento portentoxo decora partr de ła volta del santuario de deso. Tràxega xé stada ła vizsenda che, el [[31 de genaro|31 xenajo]] [[1923]], ga portà a ła distruzsiondistrusion del venerà simułacro, bruxà a òpara de ignoti ładri sacrìłeghi; i scultori de ła [[val Gardena]] i gà scolpio ełora un novo simułacro de łegno (quel atual) chel xé rivà a Caorle da ła [[Basilica di Santa Maria della Salute|Basiłica delła Salute]] a [[Venesia]] recoverto da reti, par rievocar el retrovamento de queło antigo.
 
'Ntel [[1727]] en ocaxion de na dixastroxa ałuvion marina molta xente se xé rifuzae neła Cexa de ła Madona del'Ànxeło sercando riparo, anca se de fora el łiveło del'aqua el gera drio rivar ai do metri drento no xé intrà na soła gozsa d'aqua.<ref>[Sito del comun de Càorle http://www.comune.caorle.ve.it/storia_e_cultura/chiese.php]</ref>
16 962

contributi

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/169286"