Difarense intrà łe version de "Ludovico Manin"

p
Nisun ojeto de cànbio
p
p
Ała morte del doxe [[Paolo Renier]], el nome de Lodovico Manin el xe sta sùbito uno dei pì getonà, prinsipalmente a motivo deła so richesa e dei biłanci dixastrai deło stato: a Venesia, infati, el doxe el doveva provedare con mezsi propri a parece spese publiche. A pare che anca el predecesor, in punto de morte, gavese previsto ł'ełesion de Lodovico Manin.
 
Questi el capiva perfetamente de non esare tanto bon de rezsare ła dignità dogałe; non apena el ga capìo de esare el candidato favorìo el ga sercà de schermirse: el ga tacà a dire che ła nobiltà deła so fameja ła gera recente e quindi no 'l gera degno de esare ełeto al dogado, po el se ga prexentà in lagreme a ł'asenblea ełetorałe sconxurando de non ełexarlo. El xe sta invezseinvese ełeto al primo bałotajo con ventioto voti (ł'asenblea ełetorałe ła gera conposta de 41 menbri), e tra el tripudio xenerałe zsircołòsircołò ła voxe ''I ga fato doxe un furlan, la republica xe morta!''. El verbałe deła so ełesion el xe ancora conservà 'nte ła biblioteca de pałazso Giustinian, ałe ''Zattere'' a Venesia. Quando ca ghe xe sta comunicà ł'ełesion, el se ga sentìo małe e el ga dovesto metarse in łeto.
 
Łe feste par sołenizsar ła so ełesion łe ga conportà spexe enormi: 'ntel tradisionałe giro de piaza, in cui a gera tradision che el doxe neoełeto el lanciase monede ai venesiani, Lodovico Manin el ga lancià soło monede d'oro, faxendose tegner drio da incaricai che i lanciase quełe d'argento; el ga vołesto che el corteo el 'ndase lentamente par poder lanciare pì monede. Ła spexa conplesiva par i festegiamenti el gera sta de 458.197,2 łire venesiane, pagae par manco de on quarto dała republica e par ła magior parte dal doxe di scarsea soa. Anca a Trevixo a ghe xe sta festegiamenti, culminà co ła reałizsasion de 'na machina sènica par i foghi artifixiałi.
On cronista ło ga descrito cusì: ''Aveva sopracciglia folte, occhi bruni e smorti, naso grosso aquilino, il labbro superiore sporgente, andatura stanca, persona lievemente inclinata. Si leggeva nell'espressione del viso l'interno sgomento, che informava e governava ogni azione.'' El [[30 de apriłe]], quando zà łe trupe fransexi łe gera rivà in riva ała łaguna e łe sercava de rivare a Venesia, Lodovico Manin el ga pronuncià ła çełebre fraxe ''Sta notte no semo sicuri neanche nel nostro letto''.
 
Ałe sedute del ''Magior Consiglio'' dei dì sucesivi, indove a se doveva decidare se cedare ałe richieste fransexi, el se ga presentà pałido e con voxe tremante: [[Napoleon]] el pretendeva ła creasion de on rexime democratego al posto de ł'ołigarchia, ło sbarco de on'armada de 4.000 soldati fransexi a Venesia (e a sarìa sta ła prima volta de on exercito straniero a Venesia da ł'epoca deła fondasion), ła consegna de alcuni capitani venesiani che i gaveva conbatù ł'exercito fransexe invasor in teraferma. El dì [[8 de majo]] el doxe el se ga dichiarà pronto a metare zò łe insegne ducałi 'nte łe man dei capi deła rivołusion, invitando 'ntel contenpo tute łe magistrature ało steso paso: a pare che uno dei consijeri ducałi, tal Francesco Pesaro, el gavese invezseinvese spronà el doxe a scapare a [[Zara (Croazia)|Zara]], posedimento venesian 'nte ła [[Dalmazsia]] ancora fedełe e sicura. El [[12 de majo]] a se ga svolta ł'ultima riunion del ''Magior Consiglio'', in cui, pur non esendo rivà al numaro łegałe, a xe sta decixo de acetar in tuto e par tuto łe richieste de Bonaparte. A se ga decixo anca ło sgombaro dei soldati ''schiavoni'' da Venesia, cusì da non determinare incidenti quando ca fuse entrà in sità i miłitari fransexi. El [[15 de majo]] el doxe el ga łasà el palazo ducałe par ritirarse 'ntel palazo deła so fameja, e i fransexi i xe entrà a Venesia.
 
Ł'ultima seduta del ''Magior Consiglio'' ła xe sta descrita da [[Ippolito Nievo]] 'ntel romanzso [[Le confessioni di un italiano]].
De łe a resta łe so memorie, scrite de so pugno inte 'no stiłe sialbo.
 
A sarìa masa façiłe criticarlo come on omo debołe e responsabiłe deła fine de Venesia. A bisogna invezseinvese dir che ła fine de Venesia ła vegneva da distante, da non èsare sta bona a rinovarse, al vołer mantegnere a tuti i costi magistrature che łe gera oramai inadeguate, de aver mandà fora da Venesia tute łe persone che łe gaveva capìo ca gera necesario on rinovamento. Manin el xe sta sì on doxe debołe e inadeguato, ma profondamente onesto, che no 'l ga mai vołesto fare i so intaresi, che el se ga rifiutà de diventare on pajazso 'nte łe man de Napoleon che, a pì de 70 ani, no 'l gheva ła forsa fixica e morałe di ciapar su e scapar in Dalmazsia. A se ghe deve riconosare - soratuto - el fato che el ga sparagnà a Venesia de èsare bonbardà.
{{Successioni|titolo=Dogi veneziani|periodo=[[1789]]-[[1797]]
16 962

contributi

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/203253"