Difarense intrà łe version de "Clima"

2 633 byte xontai ,  12 anni fa
xonte varie
(+ wip)
(xonte varie)
==Clasifegasion de'l clima==
 
Cofà baxe par clasifegare i climi vien doparà varie variabiłi atmosfereghe. Data ła disponibiłità de i dati de [[tenperadura]], racolti da łe varie stasion de oservasion prexenti in tuto el mondo, uno dei sistemi de clasifegasion de'l clima pì difuxi el gheva come baxe propio łe '''medie mensiłi de ła tenperadura'''. In sto modo se sudivide i climi in tri grupi prinçipali:
Ghe xe vari modi pa sudividare i vari climi. I sistemi moderni de clasifegasion i połe esare divixi in
* ''climi sensa inverno'' o ''climi de ła base latitudini'', overosipia in nesun mexe de'l ano ła tenperadura media xe inferiore a i 18°C;
* ''climi sensa istà'' o ''climi de łe alte latitudini'', overosipia in nesun mexe de'l ano ła tenperadura media xe superiore a i 10°C;
* ''climi de łe medie latitudini'', overosipia i climi có na stajon estiva e una invernałe che i se trova in mexo a i primi do (fra i ''sensa inverno'' e i ''sensa istà'').
In sto maniera ogni emisfero de ła tera el vien sudivixo in tre da do [[ixoterma|ixoterme]]: cueła de i 18°C de'l mexe manco caldo e cueła de i 10°C de'l mexe pì caldo. L'area dełimità da ste do ixoterme xe aponto cueła de i ''climi de łe medie latitudini''.
 
Altra variabiłe climatega uxà pa clasifegare i climi xe łe '''[[precipitasion]]''', anca par sta variabiłe ghe xe gran disponibiłità de dati dato che i vien tirai su senpre da łe stasion meteo che tira xo anca ła tenperadura. Có sto sistema se połe sudividare el globo, stavolta có łe [[ixoiete]] in sete rejon.
* Ła ''xona ecuatoriałe umeda'', cueła có pì de 2000 mm anui de precipitasion (soratuto convetive);
* Łe ''coste de i ałixei'' o ''coste tropicałi sora vento'', có precipitasion tra 1500 mm e 2000 mm anui (soratuto precipitasion orografiche);
* Ła ''xona de i dexerti tropicałi'', có manco de 250 mm de precipitasion (in gran parte convetive);
* Ła ''xona de i dexerti e de łe stepe de łe medie latitudini', có precipitasion minori de 100 mm inte łe aree pì aride e 500 mm inte łe [[stepa|stepe]];
* Łe ''rejon subtropicałi umede'', có 1000-1500 mm de precipitasion anue;
* Łe ''coste oçidentałi de łe medie latitudini'', có abondanti precipitasion (soratuto orografiche) che łe supera i 2000 mm;
* Ła ''xona de i dexerti aritici e połari'', có manco de 300 mm.
 
Inte'l 1918 [[Wladimir Köppen]] de'l università de Graz ga inventà un sistema de clasifegasion baxà so le medie mensiłi de tenperadure e precipitasion.
 
Uxando łe precipitasion e 'l [[evapotraspirasion]] el climatołogo merican [[C. W. Thornthwaite]] el ga idea un modo pa clasifegare el clima drio el '''[[biłancio de'l acua a'l teren]]'''.
 
Werner H. Terjung, inte'l [[1970]], ga proposto na clasifegasion de i climi baxà so ła '''[[insołasion]]''' e so ła '''[[radiasion neta]]'''.
 
==Note==
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/309562"