Difarense intrà łe version de "Buran"

1 948 byte xontai ,  10 anni fa
istoria
p (→‎Geografia: slargo imàxene)
(istoria)
{{legenda|#ff7f50|Teranova}}
]]
Buran ła se cata 'nte ła [[Laguna Vèneta]] setentrional, a nord-est de [[Murano]], e ła xé cołigada a sta qua traverso el percorso da navegar del canal Bixato-canal Carbonera-scomenzera San Giàcomo. Datorno ła se slarga qualche formasion de [[pałù]], specie ła pałù de Santa Catarina, a sud-ovest, e ła pałù de Buran, a sud est. A nord ghe pasa el canal dei Borgognoni-canal de Buran, col qual se riva a [[Treporti]] (a sud) e [[Torseo]] (a nord). Sùbito a ovest se trova invese [[Masorbo]], a ła qual ła xé unìa traverso un ponte.
 
Ła xé costituìa da quatro ìxołe divixe da tre canałi dréntp, chei xé el rio Pontexeo, el rio Zueca e'l rio Teranova. Come Venesia, ła xé divixa in sinque sestièri, destinti dai sti canałi qua.<ref>In orìxene anca San Martin Sanca e San Martin Drita łe geran divixe da un canal, terà per reałixar ła via e ła piasa Galuppi che ghe xé ancuo.</ref>, sui quałi se baxa el sistema dei indirisi:
* Zueca (255 ab., miga da confónder col'[[Zueca|ìxoła]] del séntro de Venesia),
* Teranova (359 ab.).
 
== Istoria ==
[[File:Burano.JPG|left|250 px|thumb|Łe caxe cołorae]]
El só nome el vegniria fora da ''Boreana'', un dei quartièri de ła sità romana de [[Altin]], o forse na de łe sóe porte (quea catada a nord-est, da indove ła rivava ła [[bora]]). Buran ła xé stada infati tirada su, come łe altre ìxołe visine, dai abitanti de sto séntro chei se ga mési in [[Laguna de Venesia|laguna]] per scapar da łe [[invaaxion barbàreghe]], in particołar ai Uni de [[Àtiła]] e ai [[Longobardi]].
 
Interesanti, ma forse sénsa baxe istòrega, łe ipòtexe che łe revarda l'orìxene del séntro dae dal'istòrego [[Jacopo Filiasi]] ([[1750]]-[[1829]]):
{{quote|St'ìxoła ła ga avùo el nome de ''Burian'', na de łe porte del xà desfà Altin, e sora de sta qua ła famegia Buriana ła ga fondà Buran, ciamà dai latini ''Burianus''.}}
{{quote|Ghe xé chi chel pensa che i pòpołi de Buran i fuse cresùi da quei chei abitava Buraneło desfà, chel gera n'altra ìxoła bastansa pìcoła, łontan da sta qua sinque mii de mar a sud, de ła qual se vede łe peche soto l'aqua có sta qua ła xé łànpida.}}
 
Le prime abitasion łe geran poste su [[pałafita|pałafite]] coi muri fati de [[Cana|cane]] e [[fango]] e soło a partire dal'ano [[1000|Miłe]] łe xé stae tirae su caxe in [[quareło|quarełi]]. Buran ła podeva goder anca de un clima bon e san grasie a na serta ventiłasion che ła mandava via ła [[małaria]]. El governo local, de tipo [[Comun medieval|comunal]], el xé caxuo bastansa presto soto l'influensa de [[Venesia]] a ła qual el xé restà sénpre ligà.
 
El xé stà comun autònomo fin al [[1923]], ano 'ntel qual ła xé stada mesa drénto Venesia, co [[Muran]] e [[Pełestrina]]. El só teritorio el se slargava anca su [[Cavałin-Treporti]] e su łe ìxołe de [[Masorbo]], [[Torseo]], [[Ìxoła de Santa Cristina|Santa Cristina]], [[Montiron]], [[Ła Cura]], [[San Francesco del Dexerto]].
 
== Notasion ==
2 624

contribusion

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/318233"