Difarense intrà łe version de "Vitus Bering"

p
Robot: Modifeghe esteteghe
(→‎Seconda spedision: coreto un colegmento)
p (Robot: Modifeghe esteteghe)
[[ImagineFile:Vitus Bering.jpg|thumbnail|Vitus Bering]]
'''Vitus Jonassen Bering''' (anca, manco coretamente, ''Behring''; [[Horsens]], agosto [[1681]]–[[19 de diçenbre|19 diçenbre]] [[1741]]) l'è stà un navigador [[Danimarca|danexe]] al servisio de l'armada rusa, conosuo preso i marinai rusi come '''Ivan Ivanovich'''. L'è nato in te ła çità de Horsens in [[Danimarca]] e morto in te l'[[ixoła de Bering]], al łargo de ła [[penixoła de Kamchatka]].
 
== I inisi ==
Dopo un viajo in te łe Indie, in tel [[1703]] el se aruoła in te ła marina rusa come sototenente, prestando servisio in te ła flota baltica durante ła [[grande goera del Nord]] e, tra 'l [[1710]] e 'l [[1712]], in te ła flota del [[mar de Azov]] a [[Taganrog]] durante ła [[Goera ruso-turca, (1710-13|goera ruso-turca]]. Spoxà co na dona rusa, in tel [[1715]] el fa na breve vixita a ła so çità natałe che no'l rivedrà mai più. Na serie de esplorasioni łongo ła costa setentrionałe de l'[[Axia]] łe porta al so primo viajo in Kamchatka.
 
== Prima spedision ==
In tel [[1725]], soto i auspici del governo ruso e de [[Piero el Grando]], el va via tera a [[Okhotsk]], l'atraversa el [[mar d'Okhotsk]] verso ła Kamchatka e 'l costruise ła nave ''Sviatoi Gavriil'' (in [[Łéngoa rusa|ruso]] ''San Gabriełe''). A bordo de sta nave, in tel [[1728]], Bering el se dirixe verso nord, fin a catar el pasajo che separa ła Merica da l'Axia.
In te l'ano sucesivo el fa n'antro tentativo, fałio, par çercar tera a est. In sta ocaxion el cata de novo una de łe [[ixołe Diomede]] (''ixoła Ratmanov''), xa prima oservà da [[Dezhnev]]. In te l'istà del [[1730]], Bering el torna a [[San Pieroburgo]]. Durante l'interminabiłe viajo atraverso ła [[Siberia]] łongo tuto el continente [[Axia|axiatico]] el se mała seriamente e ghe more sinque fioi.
 
== Seconda spedision ==
A Bering ghe vien in seguito comisionà n'antra spedision, che 'l łe riporta a Okhotsk in tel [[1735]]. Co l'aiuto de do artixani łocałi, Makar Rogachev e Andrey Kozmin, el costruise do navi: ła ''Sviatoi Piotr'' (''San Piero'') e ła ''Sviatoi Pavel'' (''San Paoło''), co łe quałi el salpa par fondar in tel [[1740]] l'insediamento de [[Petropavlovsk]] in Kamchatka. Da lì, el guida na spedision verso ła [[Mèrica del Nord]] in tel [[1741]]. El verificarse de na tenpesta el separa parò łe do navi: Bering l'avista ła costa merdionałe de l'Ałaska e 'l xbarca su łe [[ixołe Kayak]] o poco distante, mentre l'altra nave, capitanà da [[Aleksei Chirikov]], ła riva fin a łe spiaie de ła Merica nordoçidentałe (l'[[arçipełago Aleksander]] de l'atual Ałaska). I viaji de Bering e Chirikov, considerè el più groso inpegno ruso par quanto riguarda l'esplorasion del nord del Paçifico, i'è conosui al dì d'ancó come ła ''Granda Esplorasion del Nord''.
 
Bering l'è obligà a tornar a cauxa de łe averse condisioni. Durante el viajo de ritorno el se inbate en parte de łe [[ixołe ałeutine]]. Uno dei so marinai el more e 'l vien sepełio su una de ste ixołe, ałe quałi vien dà el so nome (de [[ixołe Shumagin]]). Bering el diventa masa małà par comandar ła so nave e l'è costreto a rifujarse su n'ixoła dixabità parte del grupo de łe [[ixołe Kommander]] (''Komandorskiye Ostrova''), a sudovest del [[mar de Bering]]. El 19 diçenbre 1741 Vitus Bering el more qua, forse de [[scorbuto]], insieme co 28 marinai del so equipajo.
 
== Riconosimento ==
El vałor de Bering no l'è stà riconosuo par tanti ani, fin a quando [[James Cook]] no l'à dimostrà ła so acuratesa de oservador. Al dì d'ancó, el [[streto de Bering]], el [[mar de Bering]] e l'[[ixoła de Bering]] i porta el so nome.
 
In tel [[1946]] dei caciatori de peliçe i cata i resti del so acanpamento, se dixe, in te ła baia de l'ixoła de ''Avatca'', in seguito ciamà ixoła de Bering. L'è soło in tel [[1991]] che na spedision ruso-danexe ła serca e cata i resti de Bering, trasportandołi in Rusia par esar studiè. I exami ai denti no i'à parò individuà nisuna tracia de scorbuto. In tel [[1992]] i corpi de Bering e dei altri sinque marinai catè i'è stè riportè su l'ixoła de Bering, ndoe i'è stè sepełii.
 
== Ligamenti de fora ==
{{commons|Vitus Bering|Vitus Bering}}
* [http://beringisland.ru/history/peoples/bering.shtm Bering, Vitus (in ruso)]
* [http://www.pbs.org/edens/kamchatka/bering.html Storia de ła spedision de ła PBS]
* [http://www.vitusbering.horsens.dk Rexoconto de ła spedision ruso-danexe del 1991 che l'à catà ła tonba de Bering (in danexe)]
* [http://www.beringstraitcrossing.com L'atraversamento del streto de Bering]
 
== Riferimenti e bibliografia ==
* ''Encyclopædia Britannica Eleventh Edition''
* Frost, Orcutt. ''Bering: The Russian Discovery of America''. New Haven, CT: Yale University Press, 2003 (hardcover, ISBN 03001005900-300-10059-0).
* Lauridsen, P. ''Bering og de Russiske Opdagelsesrejser'' (Copenhagen, 1885)
* Müller, G.F. ''Sammlung russischer Geschichten,'' vol. iii. (St Petersburg, 1758)
* Oliver, James A. ''The Bering Strait Crossing''. UK: Information Architects, 2006 (hardcover ISBN 09546995720-9546995-7-2, paperback ISBN 09546995640-9546995-6-4)
* ''Under Vitus Bering's Command: New Perspectives on the Russian Kamchatka Expeditions (Beringiana, 1)'', edited by Natasha Okhotina Lind and Peter Ulf Møller. Aarhus: Aarhus University Press, 2002 (paperback, ISBN 87-7288-932-2).
 
121 109

contributi

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/543332"