Difarense intrà łe version de "Rejon de Itàlia"

Nisun ojeto de cànbio
(Pulisca)
Targhete: Canbiamento da tełefonin Canbio da web par tełefunini
[[File:Carte ITALIE R1.svg|centre|thumb|Mapa de łe rexon Itałiane.]]
 
Ła forma de deçentralixasion selta en [[Itałia]] ła xé quela de divider el teritorio nasional en '''rejoni''', [[Province de ła Itałia|province]] e [[comun]]i. Quaxi tute łe rejoni łe xé almanco divixe en province (sensa ła Val d'Aosta) e senpre quaxi tute łe xé ła forma pù grande de autoguèrno łocal (sensa el Trentin-Alto Adexe ndo che łe do province łe sta sora ła rejon).
 
L'Itałia ła xe formà da 20 rejoni e 5 de cueste ([[Friul-Venesia Julia|Friułi-Venesia Julia]], [[Trentin-Alto Àdexe]], [[Vałe d'Aosta|Val d'Aosta]], [[Sardegna]] e [[Siciłia]]) łe gà avù derito a na particułare [[Rejon autonoma a łexislasion speciałe|łexislasion speciałe]] par motivasion culturałi, giografiche, stòreghe o grasie ła prexensa de na menoransa łenguistica. Łe altre 15 rejoni con statuto normal łe gà podù scominsiar el propio laoro sołamente a partir dal [[1970]], mentre quełe speciałi łe laorava dexà ntel periodo tra el [[1945]] e el [[1948]] (ła rejon Friuli-Venesia Julia ła xe stà creà ntel [[1963]]). Tute łe rejoni łe gà on sistema de voto magioritario (fora che el Trentin-Alto Adixe e ła Val d'Aosta che łe gà ancora on sistema proporsional par ła question de łe menoranse) e łe xe formà da na '''Xonta Rejonałe''' con sora tuti el ''Presidente de ła Rejon'' (o anca ''Guernador'') che ła xe el guèrno e da on '''Consejo Regional''' che'l xe el parlamento. Tante rejoni del Setentrion łe dimanda a gran voxe più autonomia e rispeto par łe rejonirexoni.
 
== Storia ==
 
L'[[Itałia]] ga butà drento łe rexon n'tel so [[ordinamento xuridego]] co ła [[Costitusion deła Republica Itałiana]], n'tel 1º de xenaro del [[1948]], che ai articołi 114 e 115 prevedea<ref>Łe vegnarà modificae da ła lexe costitusionałe de el [[18 de otobre]] del [[2001]], n. 3, "Modifiche al titoło V de ła parte seconda de ła Costitusion".</ref> in fati: {{Citazione|Ła Republica si riparte in Rexon, Provinse e Comuni.|[[Costitusion deła Republica Itałiana|Costitusion itałiana]], art. 114}}{{Citazione|Łe Rexon łe xé costituie in enti autonomi co propri poderi e funsion secondo i prinsipi fisai n'te ła Costitusion.|Costitusion itałiana, art. 115}}
 
Łe rexon adotae co ła nasua de ła Republica Itałiana, in numero de 19, łe jera in gran parte enti territoriałi del precedente [[Regno d'Itałia (1861-1946)|Regno d'Itałia]] denominai "circoscrision de desentramento statistico-aministrative". Unighe difarense, el [[Friuli]] e ła [[Venesia Giulia]] che łe xé njieste unie n'te ła rexon [[Friułi-Venesia Giulia]] e i [[Abrusi]] e el [[Mołixe]] inserii n'te ła rexon [[Abrusi e Mołixe]]. N'tel [[1963]] ła rexon Abrusi e Mołixe xé vegnesta da novo desfada n'te łe do rexon [[Abruso]] e [[Mołixe]] portando a 20 el numaro de deso de łe rexon.
 
== Rexon e Cavedałi Rexonałi Itałiane ==
 
<table border=1 cellpadding=2 align=center cellspacing style="border-collapse:collapse">
<tr bgcolor="#FFD700"><th>Rejon<th>CapologoCavidałe rexonal<th bgcolor=white rowspan=21>[[File:Regions_of_Italy.png|right]]
<tr><td>1. [[Abruso|Abruzo]] <br />(Abruzzo)<td>[[Ł'Aquiła]] <br />(L'Aquila)
<tr><td>2. [[Vałe d'Aosta|Val d'Aosta]] <br />(Valle d'Aosta, {{fr}} ''Valleé d'Aoste'')<td>[[Aosta]] <br />({{fr}} ''Aoste'')
Utensa anònema
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/598003"