Difarense intrà łe version de "Rejon de Itàlia"

Nisun ojeto de cànbio
Targhete: Canbiamento da tełefonin Canbio da web par tełefunini
[[File:Carte ITALIE R1.svg|centre|thumb|Mapa de łe rexon Itałiane.]]
 
Ła forma de deçentralixasion selta en [[Itałia]] ła xé quela de divider el teritorio nasional en '''rejoni''', [[Province de ła Itałia|province]] e [[comun]]i. Quaxi tute łe rejoni łe xé almanco divixe en province (sensa ła Val d'Aosta) e senpre quaxi tute łe xé ła forma pù grande de autoguèrno łocal (sensa el Trentin-Alto Adexe ndo che łe do province łe sta sora ła rejon).
 
L'Itałia ła xe formà da 20 rejoni e 5 de cueste ([[Friul-Venesia Julia|Friułi-Venesia Julia]], [[Trentin-Alto Àdexe]], [[Vałe d'Aosta|Val d'Aosta]], [[Sardegna]] e [[Siciłia]]) łe gà avù derito a na particułare [[Rejon autonoma a łexislasion speciałe|łexislasion speciałe]] par motivasion culturałi, giografiche, stòreghe o grasie ła prexensa de na menoransa łenguistica. Łe altre 15 rejoni con statuto normal łe gà podù scominsiar el propio laoro sołamente a partir dal [[1970]], mentre quełe speciałi łe laorava dexà ntel periodo tra el [[1945]] e el [[1948]] (ła rejon Friuli-Venesia Julia ła xe stà creà ntel [[1963]]). Tute łe rejoni łe gà on sistema de voto magioritario (fora che el Trentin-Alto Adixe e ła Val d'Aosta che łe gà ancora on sistema proporsional par ła question de łe menoranse) e łe xe formà da na '''Xonta Rejonałe''' con sora tuti el ''Presidente de ła Rejon'' (o anca ''Guernador'') che ła xe el guèrno e da on '''Consejo Regional''' che'l xe el parlamento. Tante rejoni del Setentrion łe dimanda a gran voxe più autonomia e rispeto par łe rexonirejon.
 
== Storia ==
 
L'[[Itałia]] ga butà drento łe rexonrejon n'tel so [[ordinamento xuridego]] co ła [[Costitusion deła Republica Itałiana]], n'tel 1º de xenaro del [[1948]], che ai articołi 114 e 115 prevedea<ref>Łe vegnarà modificae da ła lexe costitusionałe de el [[18 de otobre]] del [[2001]], n. 3, "Modifighe al titoło V de ła parte seconda de ła Costitusion".</ref> in fati:
"''Ła Republica sise riparte in RexonRejon, Provinse e Comuni.''" Costitusion Itałiana, art. 114.
 
"''Łe RexonRejon łe xé costituie in enti autonomi co propri poderi e funsion secondo i prinsipi fisai n'te ła Costitusion.''" Costitusion itałiana, art. 115
 
 
Łe rexonrejon adotae co ła nasua de ła Republica Itałiana, in numero de 19, łe jera in gran parte enti territoriałi del precedente [[Regno d'Itałia (1861-1946)|Regno d'Itałia]] denominai "circoscrision de desentramento statistico-aministrative". Unighe difarense, el [[Friuli]] e ła [[Venesia Giulia]] che łe xé njieste unie n'te ła rexonrejon [[Friułi-Venesia Giulia]] e i [[Abrusi]] e el [[Mołixe]] inserii n'te ła rexon [[Abrusi e Mołixe]]. N'tel [[1963]] ła rexonrejon Abrusi e Mołixe xé vegnesta da novo desfada n'te łe do rexonrejon [[Abruso]] e [[Mołixe]] portando a 20 el numaro de deso de łe rexonrejon.
 
== RexonRejon e Cavedałi RexonałiRejonałi Itałiane ==
 
<table border=1 cellpadding=2 align=center cellspacing style="border-collapse:collapse">
<tr bgcolor="#FFD700"><th>Rejon<th>Cavidałe rexonalrejonal<th bgcolor=white rowspan=21>[[File:Regions_of_Italy.png|right]]
<tr><td>1. [[Abruso|Abruzo]] <br />(Abruzzo)<td>[[Ł'Aquiła]] <br />(L'Aquila)
<tr><td>2. [[Vałe d'Aosta|Val d'Aosta]] <br />(Valle d'Aosta, {{fr}} ''Valleé d'Aoste'')<td>[[Aosta]] <br />({{fr}} ''Aoste'')
<tr><td>20. [[Vèneto]] <br />(Veneto)<td>[[Venesia]] <br />(Venezia)
</table>
 
== Notasion ==
<references />
 
[[Categoria:Rejon itałiane| ]]
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/598313"