Difarense intrà łe version de "Tesùo"

13 byte cavai ,  2 mesi fa
p
Sostitusion varie
p (Robot: Sostitusion automatega (-[[File: +[[Imàjine:))
p (Sostitusion varie)
 
{{Se te serchi|l'insieme de sèłułe|[[Tesùo (biołogia)]]}}
[[Imàjine:Jute nahtlos.png|right|250 px|thumb|Teła de juta]]
Un '''tesùo''' el xe n'ogeto fato traverso un [[intreso]] de [[fiło|fiłi]] perpendicołari infrà łóri; l'operasion necesaria par reałixarlo ła se ciama [[tesidura]].
 
El xe costituìo da dó ełeménti: l'''ordimento'' o ''caéna'', overosìa l'insieme de fiłi tirai in vertical sul [[tełèr]], e ła ''trama'', ùgnoło fiło che'l core orixontal da na parte a st'altra del'ordimento.
 
I tesùi i ga fato ła só conparsa 'ntel [[neolìtego]] e i ga segnà, 'ntei materiałi doperai, 'ntei intresi, 'ntei [[cołor|cołóri]], 'ntei trapełi doperai par meterli insieme, l'evołusion cultural e tècnega de ła siviltà umana.
[[Imàjine:Satin bedding.jpg|right|250 px|thumb|Raxo de séda]]
{{varda anca|Fibra}}
Par méter insieme dei fiłi che i fasa un tesùo, ghe xe bixogno che sti qua i gabia na serta łonghésa, rexisténsa e ełastisità: ste propietà łe caraterixa ła fibra tèsiłe.
 
El [[coton]], el xe ła fibra natural più doprada: łe só megio caraterìsteghe łe xe ła capasità de asorbir [[aqua]], ła rexisténsa al całor e al'uxo e un preso bastansa baso. El [[lin]] el xe più costoxo e difìsiłe da fiłar e tèser del coton, ma'l xe più rexisténte e'l fa traspirar ben ła [[pełe]]. Ła [[càneva]] ła xe un gran ixołante tèrmego e ła rexiste perfetamente a łe [[tarma|tarme]] e a ła [[mufa]]. Altre inportanti fibre naturałi łe vien dal [[coco]] e da ła [[juta]]. Se pol far tesui intresando anca [[erba|erbe]] e ła [[pagia]].<ref>[http://www.gtdesign.it/fibre.asp Fibre naturałi]</ref>
 
Ła [[łana]] ła xe el primo material tèsiłe de orìxene [[anemal]]: ła vien in gènere cavada da łe [[piègora|piègore]], co łe varie sotospece che łe canbia el vałor del prodoto, anca se spéso se cava fibre anca da [[cameło|camełi]] e [[cavra|cavre]]. Na fibra special ła xe ła [[séda]], un fiło prodoto da ła [[pavégia]] ''[[Bombyx mori]]'' có che ła fa el bòsoło.
 
Ła conosénsa de ła [[chìmega orgànica]] ła ga perméso ła creasion de fibre sintèteghe, [[połìmero|połìmeri]] de unità bastansa pìcołe: łe più inportanti łe xe el [[nailon]], el [[polièstere]] e l'[[acrìlico]].
 
== Armaùre ==
El modo de alternar trama e ordimento el crea, a secónda del nùmero de salti, desferénti armaùre o intresi. I più inportanti i xe:
* [[Teła]], raporto trama-ordimento 1:1, tesùo uniforme su tuti dó i lai;
* [[Sagia]], raporto trama-ordimento 2:1 su na fasa, 1:2 su st'altra, co creasion de lìnee diagonałi;
* [[Raxo]], raporto 4:1 e 1:4, co un lato luxénteluxente e st'altro opaco.
 
== Note ==
189 025

contributi

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/942495"