Łéngua basca: difarense fra łe version

p
Anułàe łe modifeghe de Alvise Morosin (discussion), riportà a ła version de prima de CommonsDelinker
Etichete: Canbiamento da tełefonin Modìfega da web mobile
p (Anułàe łe modifeghe de Alvise Morosin (discussion), riportà a ła version de prima de CommonsDelinker)
Eticheta: Rollback
 
Co l' arivo de ła [[democrasia|democrassia]], ła [[Costitussion spagnoła del 1978|Costitussión spagnoła]] del [[1978]] e 'l [[Statuto de Gernika]], ła łéngoa basca la ritorna co-ofisiałe in tel Paexe Basco spagnoło e in tel nord de łe Navara, ndoe lentamente la ritorna a ła vita publica.
 
= Aspeti storici, sociałi e culturałi =
 
== Origine e storia de ła łéngoa ==
 
Tanti studioxi i vede el basco come na [[łéngoa ixoła]]. De conseguensa, ła so preistoria no la pol mia esar ricostruía par mexo del [[metodo conparativo]], e se sa poco sora łe so origini. L' è probabiłe che na forma primordiałe de ła łéngoa basca la fuse prexente in Europa osidentałe prima de l' arivo de łe łéngoe indo-europee.
 
Ła identificassión del basco con ła vita rurałe e quindi con una idealixà arcadia basca, coxì atrativa par tanti baschi, la dura fin al ricanbio generasional de i ani Sinquanta e sesanta. L' è ałora che en un anbiente de efervesensa cultural e połitica, el basco el scominsia a sentirse in boca a i xoini universitari e in te l' anbito urbano, diventando sinboło de ła dixobediensa davanti al sistema.
 
== I parlanti ==
 
Su na popolassión de 2 975 000 abitanti divixi tra łe 7 provinse de i Paexi Baschi, el 26,9% l’ è biłingue (francexe o spagnoło) e ’l 15,3% el conose aprosimativamente el basco par un totałe de 1 255 750 ’’euskaldun’’, cioè parlanti basco (i locutori biłingui ativi i' è 881 300 e 454 400 quei pasivi). Da sto punto de vista, i abitanti dei Paexi Baschi i se divide in 4 grose categorie che i‘ è:
# ''I parlanti soło basco'' i parla soło el basco sia in [[Fransa]] che in [[Spagna]]. I’ è par lo più veci e i raprexenta na minoransa picenina (manco del 0.7%, che i’ è sirca 20 000 persone).
Nel corso de l’ Otosento el basco el vive un rapido declino in Navara. Comuqnue, dopo che el [[nasionalixmo basco]] l’ à fato de ła łéngoa un segno identitario, e con ła costitussión de i governi autonomi, ghè stà un modesto ritorno. Łe scołe de łéngoa basca le gà portà ła łéngoa in aree come Encartaciones o ła Navara Ribera ndo el podarea no esar mai stà parlà gnanca in tei tenpi storici. .
 
== Status ofisiaeofisiałe e diaetidiałeti ==
 
[[File:Navarra - Zonificacion linguistica.png|thumb|Status ofisiale de ła łéngoa basca in Navara.]]
Storicamente, el łatin o el romanxo i’ è stè łe łéngoe ofisiałi de sta rejón.
 
* {{Audio||Santa Agueda}}
 
 
= Descrissión łenguistega =