Chitara classica

Ła ghitara clàsega ła ze un tipo de ghitara doparada par l'ezecusión de brani de mùzega clàsega o popołar (cofà par ezenpio ła mùzega łatin-meregana o el flamenco. Ła forma de ła ghitara clàsega che conosemo e dòparemo ancùo ła resałe a ła segonda metà de l'otosento.

Chitara clasica

Morfołozia de ła ghitaraCànbia

 
Łe varie parti che ga na ga ghitara clàsega

Ła ze conposta da do parte prensipałe :

  • El mànego, dove che se cata ła tastiera, e che finise coła pałeta che ospita łe mecaneghe par l'intonasión.
  • ła cassa de risonansa, co na buxa granda sentral, che serve ad anplifegar el són prodoto da łe corde.

Ła chitara clasega xe costruìa co łegni de difarente tipo par ogni parte del corpo. Ła toła armonega (queła che contien ła buxa) xe in legno de sapìn (picea abies), sédro (in realtà na conifera 'mericana in sequoia. Al so interno ła toła vien rinforsàda colistełi de sapìn cussìdita incaenadùra) segondo ła pàrtica del leutèr, sì che ad incaenadùre difarenti ghe corisponde carateristeghe sonore diverse. L'órdene de łe caéne a ventoła xa prexente in alcune chitare dei primi de l'Otosento, xe stà parfesionà dal liutèr spagnoło Torres. Łe fàse e el fondo xe costruìe in vari èseri, de sołito de łegno duro e fiso, a segonda del tinbro ch'el liutèr vol conferir. Tanto risercài xe i èseri de pałisandro in particołar queło braxiłian), de mogano, cipreso, ebano makassar e de acero. El mànego xe costruìo cołegni poco sensìbiłi a l'umidità e poco portài a ła deformasión, in xenàre mogano o sedreła spagnoła. Ła tastiera xe in ebano. El pónte o pontexeło dove che se łiga łe corde pol esar in pałisandro, ebano, noxa, o altri èseri. El caotasto e l'oséto xe in òso e in avòlio.

Ancùo łe corde xe fate prinsipalmente de nylon che conferise al són un tinbro ovatà e dolse de materiałi conposti a baxe de carbonio o fibra de véro co un tinbro più nitido e briłante e na maxór tegnùa de són, rare vòlte de bueło.

Ła tastieraCànbia

 

Stiłi muxicałiCànbia

Ła chitara clasica se pol sonàr in modi difarenti : uxando i dei o ła man in xeneràl, (el tìpego stiłe "clasico"), o sanò co na patàca, uxà corentemente inte ła muxica moderna o de derivasión afro-mericana. Particołari efeti tinbrici xe dovùi a l'uxo de łe ongie de ła man drìta, al variar del cantón de l'ataco dei dei su łe corde, a l'uxo percusivo de ła man, al spisegà ecc. Alcuni de tałi efeti riva da ła tecnica chitaristica uxàda inte el flamenco, ad exenpio el rasgueado.

Ła chitara clasica xe uno infra i strumenti muxicałi più espresivi. Gran parte del repertorio existente par chitara clasica xe scrito par strumento sołista, par duo o, più par rare vòlte, par trìo, pa quarteto, o orchestra de chitare. A cauxa de ła scarsa potensa de són, ła chitara clasica trova rarisimo uxo come parte de un ensemble o de na łocuèstra.

Al rovèrso, ła chitara xe stàda inpegnàda cofà strumento sołista co łoquèstra. Intra i vari autori che ga scrito concerti par una o più chitare e orchestra se ricorda Ferdinando Carulli, Mauro Giuliani (Concerti op. 30, 36 e 70) Joaquin Rodrigo (Concierto de Aranjuez, Fantasia para un gentilhombre, Concierto Madrigal), Mario-Castelnuovo-Tedesco (Concerto in re op. 99, Concerto in Do op. 160, Concerto par due chitarre e orchestra op. 201). Angelo Gilardino (Leçon de tenèbres, Concerto di Novgorod, Concerto di Oliena), Stephen Dodgson.

Par queło che conserne i chitaristi conponidóri contemporanei, masima ativa xe ła cussìdita "scoła chitaristega romana" faxente cao a Mario Gangi (Venti Studi, La Ronde Folle, Sonatina) e Carlo Carfagna (Frammento, Ritorno a Citera, Scene Gentili, Orione). Infra i epigoni de staltra xe da minsonàr Roberto Fabbri (Beyond, Croce del Sud, Broken lives, Hammam).

BibliografiaCànbia

Voxe łigàeCànbia

Altri progetiCànbia

Łigamenti forestiCànbia

su Open Directory Proget
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Chitara_classica&oldid=1104851"