Un nùmaro el xe na roba strata doparada par descrìvare na quantità. I nùmari i xe in xenare descriti co sifre, drio un sistema de numerasion.

Evołusion de łe sifre

I nùmari i poe èsare canbiai traverso łe quatro operasion fondamentałe, adision, sotrasion, moltiplicasion e divixion. El studio de łe propietà de ste operasion qua el xe parte del'àlgebra ełementare.

Tipi de nùmariCànbia

Ghe xe difàrénti tipi de nùmeri.

  • Quełi majormente conosùi i xe i nùmari nadurałi   doparai par contare, il qual insieme el xe indicà con  . Ła prexensa del xero fra i nùmari nadurałi el depénde da ła convension sielta. El xero el xe parò previsto dai asiomi de Peano, difati in xenare in Itałia   e  .
  • Se ghe se consìdara ła difarénsa de segno e el xero, faxendo distinsion infrà nùmari poxitivi e nùmari negativi, se cava fóra i nùmari intièri, el cui insieme el xe indicà co  .
  • Se dò o pì nùmari intièri i vegne doparai par definire un raporto, i vien fóra i nùmari rasionałi, cioè bóni a scrìvare traverso na frasion (ratio in łatin). L'insiéme de tuti i nùmari rasionałi el xe indicà col sìnboło  .
  • I xe irasionałi algèbrisi quei nùmari come raìxe de equasion algèbriche a coefisénti intéri che no se poe scrivàre cofà raporto de dò rasionałi (ad exenpio:  ).
  • Ghe xe anca nùmari (trasendénti) che i no se otegne come raìxe de equasion algèbriche: i exenpi pì bén conosùi i xe nùmari   (pi greco) e  . I poe èsare otegnui come raìxe de funsion trasendénti (goniomètriche, iperbòłiche, logarìtmiche, esponensiałe ed altre del'anàłixe superior).

L'union dei insiemi dei nùmari intéri, rasionałi e irasionałi algèbrisi el costituise un insieme numeràbiłe: ła quantità de sto qua ła se pol "trascurar" conparàndołi co quel dei trasendénti. Se dixe che i ga cardinałità  .

  • L'insiéme dei nùmari reałi el se toe tuti i nùmari chei se poe scrìvate, co o sénsa ła vìrgoła, traverse el sistema nùmerico desimałe: i nùmari intéri, quei con un nùmaro finio de sifre desimałe, quei par i quałi un grupo de sifre desimałe se cata più volte al'infinio, e quei chei ga un nùmaro infinio de sifre desimałe mia periòdiche. L'insieme dei nùmari reałi el xe sinbolejà co  .
  • L'insiéme dei nùmari reałi nol xe mia bon a dar tute łe sołusion de łe equasion algèbriche. Par exenpio, l'equasion   no ła ga mia sołusion infrà i reałi, parché in sto insiéme qua el quadrà de un nùmaro el xe sénpre poxitivo. Par risòlvare sto problema, ła xe stata inventà l'unità imaxenaria  , tałe che  . Sto nùmaro qua nol partegne mia al'insiéme dei nùmari reałi, parò al'insiéme dei nùmari conplesi. Più in generałe, un nùmaro conpleso el xe na espresion del tipo   dove   el xe l'unità imaxenaria e   i xe nùmari reałi. L'insiéme dei nùmari conplesi el se ìndica co  .

  e   ga ła cardinałità del continuo  .

Altri projetiCànbia

Varda ancaCànbia

Controło de autoritàLCCN (ENsh85093206 · GND (DE4067271-2 · BNF (FRcb119326327 (data) · BNE (ESXX4678887 (data) · NDL (ENJA00571509
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Nùmaro&oldid=930966"