Difarense intrà łe version de "Prima guera mondiałe"

p
., replaced: de el → del (5), a el → al (2), da el → dal
p (sost, replaced: 'l → el (20))
Targheta: Canbio faxesto co AWB
p (., replaced: de el → del (5), a el → al (2), da el → dal)
Targheta: Canbio faxesto co AWB
{{Campagnabox Fronte Osidentałe Grande Guera}}
{{Campagnabox Fronte Itałian Grande Guera}}
[[Imàjine:Refugees from Belgium in Paris, 1914.jpg|miniatura|Sfoladi de eldel Bèlgio in Fransa]]
Ła '''prima guera mondial''' (par i contenporanei '''Granda Guera''') ła xe stà el [[guera|conflito]] scominsà el [[28 de lujo|28 de ługio]] [[1914]] sèvito che el arsiduca [[Francesco Ferdinando d'Austria|Francesco Ferdinando]], eredo al tron de eldel [[Inpero Austriaco|Inpèro Àustro-Ungàrico]], el xe stà copà a [[Sarajevo]] ([[Bosnia-Erxegòvina]]) el [[28 de giugno]] [[1914]] da parta del studento nasionałista sèrvo-bosnìago [[Gavrilo Princip]] e terminà l'[[11 de novenbre]] [[1918]].
 
== El fronte itałian ==
=== Łe trè batagie de eldel [[Grapa]] ===
==== Antefato ====
Tuto scominsia co ła ritirada de [[Caporeto]], efeto de ła pèrdita neła 12° batagia de eldel [[Lisonz]], e ne ła conseguente rotura del fronte.
 
El exercito el torna indrìo e el se ferma sul [[monte Grapa]] , fra el [[Brenta]] e el [[Piave]], novènbre 1917.
I méte in campo tuto queło che i ga: i [[grossi caibri]], i spara fógo, e anca i [[gas asfisianti]], e pian pianeło i scominsia a roxegar łe primìsime łinee.
 
Giorno dopo giorno, sempre più posti vien investìi da ła fanteria (el Roncon, el Prasoean, Còl Caprie, el Pertega, el Tomba ecc.). Sti [[monti]] sacri i vien ciapai e pèrsi tante volte co tante pèrdite fin al vintisìe novènbre, giorno che vede ła [[Brigada Aòsta]] e soldai del [[batagion]] alpin "Val Brenta" butar fora da eldal [[Col dea Bereta]] ła [[divison]] "Edelweiss".
 
I [[austria]]ci i gera de pì, pì ripoxai e in cuel momento pì carica, ma i tajani i gèra disperai par el pericoło che coreva tuta l'[[Itałia]].
I łavori i xe pexanti e pericołoxi, dato che i xe stai spenti a ła fine de ła [[montagna]] verso [[Basan]], e no ghe xe tanta tèra da drìo. Par fortuna o par mèrito, [[Nicola Gavotti]] el studia e l'inventa ła [[Galleria Vittorio Emanuele III]]: na vera e pròpria [[strada]] drento ła [[montagna]] de 5 000 metri tra el braso prinsipal e cuei secondari. Cuesti i sbóca sui fianchi del [[Grapa]], co postasion de [[artiglieria]] e [[posti de oservasion]]. Da staltra parte vicevèrsa, i [[austro-ungarici]] i se prepara co ła 11° [[armada]] a ła concuista del [[Monte Grapa|Grapa]] e, dopo averlo ciapà, riversarse su ła pianura e ciapar a łe spałe łe diféxe su el [[Piave]] ne el steśo momento che ła 5° e 6° [[armada]] [[austriaca]] łe gavaria tacà frontalmènte.
 
Ła [[Batagia del Sostisio]] ła scominsia ne ła note del cuìndexe giugno de eldel disdoto, da l'[[Astego]] a elal [[mar]].
 
Su el [[Monte Grapa|Grapa]] ghe xe un gran [[nebia|caigo]], no se véde un tubo, e in cueła situasion staltri taca sènsa èser visti, e in póco tempo i riva su el [[Col Moschin]] e anca fin su el [[Ponte San Łorenso]].
Tuto o cuasi xe tornà come prima, soło che de tanti [[fiołi]] de łe dó parti no ghe xe pì tanto.
 
In cueła batagia [[Epica]], ben siesentocuaranta [[medagie]] a elal [[Vałor Miłitar]] łe xe stà dae a i [[Fanti]], [[Alpini]], [[Arditi]] e [[Genieri]] .
 
Sto rixultà el xe stà na [[copada]] par i [[Austro-ungarici]] parché i gera restai co poco magnar, sènsa abiti, pochi rifornimènti e sènsa pì moral. I gaveva naxà ła [[vitoria]] e dèso ła sconfita.
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/977008"