Tratà de Parize (1951)


El Tratà de Parize del 1951 o Tratà costitutivo de ła CECA (Comunità eoropea del carbon e de l'aciajo) el ze sta un tratà firmà a Parize inte el 18 de apriłe del 1951 e che el zera entrà in vigore inte el 23 de lujo del 1952[1]

Infobox de AvegnimentoTratà de Parize
Tipotratà internasionałe Cànbia el vałor in Wikidata
Data18 apriłe 1951 Cànbia el vałor in Wikidata
LocałitàParixe Cànbia el vałor in Wikidata
StatoFransa Cànbia el vałor in Wikidata
PartisipantiFlag of Belgium (civil).svg Belzo
Flag of France (1794-1958).svg Fransa
bandiera Zermania Ovest
Flag of Italy (1946-2003).svg Itàlia
Flag of Luxembourg.svg Lusenburgo
Flag of the Netherlands.svg Paezi Basi
DepozitariGoerno de Fransa

El "marcà comun" prevedesto dal tratà el vien inaugurà inte el 10 de febraro del 1953 par el carbon e el fero e el 1º de majo sevente par l'aciajo. El tratà el gaveva na durada de 50 ani e el ga avesto fin inte el 23 de lujo del 2002. La CECA drioman ła zera devegnesta parte integrante de l'Union eoropea.

Paezi aderentiCànbia

I paezi firmatari i zera stai: Belzo, Fransa, Zermània Ovest, Itàlia, Lusenburgo e Paezi Basi.[1]

ContegnestiCànbia

Sto tratà el introduzeva ła lìbara sircołasion dei prodoti in cuestion, sensa deriti doganałi e gnanca tase, vietando pràteghe descrimenatòrie, sovension o juti inponesti dai Stati.

El tratà el se divide in cuatro sesion: 1) istitusion de ła Comunità eoropea del carbon e de l'aciajo, 2) istitusion comunitàrie, 3) despozision econòmeghe e sociałi e 4) despozision zenerałi.

Sto tratà cuà el ze ła baze istitudora de łe atuałi istitusion de l'Union Eoropea e che de fato el ghea dełìnea łe istitusion comunitàrie istituindo:

  • un'Alta Autorità, che el ze l'òrgano ezecutivo de ła CECA conponesto da nove menbri inte l'incargo par sie ani e che i połe far recorso a un comità consultivo (formà dai raprezentanti dei produtori, dei lavoratori, dei consumatori e dei comercianti);[1]
  • un'Asenblea, co podere de controło, de 78 deputai (18 da ła Zermània, Fransa e Itàlia, 10 dal Belzo e i Paezi Basi e 4 dal Lusenburgo) nomenai dai respetivi parlamenti dei Stati firmatari;[1]
  • un Consejo dei ministri, conponesto da sie raprezentanti dei goerni nasionałi e ła presidensa ła ze ezersitada par turno da cadaun menbro del Consejo par na durada de trè mezi;[1]
  • na Corte de zustìsia conponesta da sete zùdazi nomenai de comun acordo dai goerni dei Stati menbri par sie ani

De consevensa ła CECA ła vien dełinearse cofà vero e pròpio òrgano soranasionałe co podere de decizion e el mete zo łe baze par ła nàsita de ła Union eoropea odierna.

ModìfegheCànbia

El tratà el ze sta modìfegà pì volte, par ezénpio ogni cualvolta un novo paeze el vegneva farghe parte de ła comunità (tratai de adezion), o co che łe ze stae fate modìfeghe finansiàrie.

Co un a-ligà al tratà de Nisa el vien desponesto el trasferimento de łe atività e pasività de ła CECA a ła Comunità eoropea. El a-ligà el ze un protocoło rełativo a łe consevense finansiàrie de ła scadensa del tratà CECA e al fondo de reserca carbon e aciajo.

Evolusion de l'Union EoropeaCànbia

Firma
In vigore
Tratai
1948
1948
Tratà de Borseła
1951
1952
Tratà de Parize
1954
1955
Tratà de Borseła modifegà
1957
1958
Tratai de Roma
1965
1967
Tratà de fuxion
1975
N/A
Fine Consejo Eoropeo
1985
1985
Acordo de Schengen
1986
1987
Ato ùgnoło eoropeo
1992
1993
Tratà de Maastricht
1997
1999
Tratà de Amsterdam
2001
2003
Tratà de Niza
2007
2009
Tratà de Lisbona
               
                         
Tre piłastri de l'Union eoropea:  
Comunità eoropee:  
Comunità eoropea de l'enerzia atòmega (EURATOM)
Comunidà eoropea del carbon e de l'asel (CECA) Tratà scadesto el 23 de lujo 2002 Union eoropea (UE)
    Comunità econòmega eoropea (CEE)
        Spasio Schengen   Comunità eoropea (CE)
    TREVI Zustisia e afari interiori (GAI)  
  Cooperasion zudisiaria e de połisia in matèria penałe (CGPP)
          Cooperasion pułìtega eoropea (CPE) Pułitega estera e de seguresa comun (PESC)
Istitusion no oncora funsionanti Union eoropea osidentałe (UEO)    
Sarada el 1º de lulio 2011  
                       

NotasionCànbia

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Strozzi & Mastroianni, 2016, op. cit., p. 2.

Altri projetiCànbia

Linganbi forestiCànbia

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Tratà_de_Parize_(1951)&oldid=1080609"