L'arte, inte el so signifegà più vario, ła conprende tute łe atività umane - fate da na unica anima o de più - che, poiando tramite robe tecniche e e norme che regola el conportamento, dal studio e da ła esperiensa, ła porta a robe creative de espresion estetega.

Forme de arte drento a ła Capeła dei Scrovegni de Pàdova.

Evołusion storega del conseto de arteCànbia

Vardando in manjiera atenta ła storia del conçeto de arte, podemo capire che col pasare del tenpo el ga subìo na trasformasion graduałe ma profonda.

In tel'antichità: Latino: Ars, Greco: Τεχνη indega ła capacità de na anima de aparir come ogni ojeto. Ła capacità ła xe ła conosensa de łe regołe.

In tel periodo elenistego le xe scumisiae łe prime clasificasion e łe arti łe se stà divixe in comuni e liberałi, a segonda che łe volese un sforso fixego o mentałe.

In tel Medioevo sà scomensià da novo a rivałutare łe arti comuni, che łe sarà ciamàe mecàneghe, ma łe continuarà a ver on ruoło subalterno rispeto a łe arti liberałi.

Ła poexia no se pol mia dir che ła sia inte l'anbito concetuałe de l'arte finora descrito, parché el poeta l'era considerà un vate che el faxea i versi "ispirà" dal Dio. No ghe xera mia na regoła in te łe conpoxision poetiche, almanco parlando del contenuto. Parché anca la poexia la vegnise considerà n'arte, xe stà Bernardo Segni che inte el 1549 ga tradoto in volgare la Poetega de Aristotele, opera 'ndo che lo stagira xà el contava ła poexia de tra łe altre arti.

Ła condision sociałe dei artisti che miiorò molto inte el corso del Rinasimento, ła contribui a dividarli dai siensiati e dai artigiani.

C. Batteux inte el 1747 el scrive, intel so łibro Le bełe arti ridote ad on ùnzoło prinsipio, el sistema de łe bełe arti, indicando sinque arti - ła pitura, ła scultura, ła poéxia, ła muxega, ła dansa - a cui l'asociava do arti conese - l'ełocuensa e l'architetura - el cui caratere comun el staxea ne l'imitasion de ła realtà par el fine de creare ojeti bei.

Da ła fine del XVIII secoło scominsia łe prime crixi del conseto de beło e de arte.

Gèra drio nàsar de łe forme de espresion come ła fotografía, l'architetura industriałe, l'ojetistega par ła caxa, che gavémo da far rientrare intel conseto de arte.

Par sto motivo intel XX secoło se ga d'asà ła definision oniconprensiva de arte e de opara d'arte. El termine arte el divien on conseto verto.

Discipline artisticheCànbia

Łe pì conosue forte de arte, da andove nase altre forme de arte, ciamae arti minori:

Prima divixion in categorieCànbia

Segonda divixion in categorieCànbia

Tersa divixion in categorie (1923 e 1964)Cànbia

St'ultema divixion de łe arti, anca se no łe ciapa drento tute, la xe cheła de łe "nove arti". Scrita da cao intel 1923 dal poeta itałian Ricciotto Canudo, ła xe sta ingrandìa co łe ulteme dò voxe dal critego françexe Claude Beylie intel 1964:

  1. Architetura
  2. Pitura
  3. Scultura
  4. Muxega
  5. Poexa
  6. Bało
  7. Cine
  8. Aradio-tełevixion
  9. Fumeto

Altri projetiCànbia

Linganbi forestiCànbia


Controło de autoritàLCCN (ENsh85007461 · BNF (FRcb11934758p (data) · BNE (ESXX525289 (data)
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Arte&oldid=1027807"