Liai de ła seconda guera mondiałe

I Liai de ła seconda guera mondiałe (de frecuente denomenai senplegamente Liai) i ze stai tuti i Paezi che i se ghea coałizà contro łe potense de l'Ase inte el ndar de ła seconda guera mondiałe.

Infobox de AvegnimentoLiai de ła seconda guera mondiałe
Teheran conference-1943.jpg
I "Tre Grandi" a ła conferensa de Teheran del novenbre 1943: da sanca, el leader de l'Union Soviètega Iosif Stalin, el presidente dei Stati Unii Franklin D. Roosevelt e el Primo ministro britànego Winston Churchill.
Altri nomiGranda Liansa, Liai, "Nasion Unie", Trè Grandi, Liai de ła 2° guer. mond.
Tipoliansa miłitare Cànbia el vałor in Wikidata
Data1939 Cànbia el vałor in Wikidata –
ConflitoSeconda guera mondiałe Cànbia el vałor in Wikidata
Fazesto daVédarse inte el testo


I leader partesipanti a ła canpagna del Pacìfego, el stra-zenerałe Chiang Kai-shek, Franklin D. Roosevelt, e Winston Churchill a ła Conferensa del Cairo inte el 1943.

Le trè potense prinsipałi che łe ga vesto un roło decisivo inte el conflito i ze stai i Stati Unii, l'Union Soviètega e el Regno Unio; ła turbołenta liansa intrà ste trè potense ła zera vegnesta denomenada da Winston Churchill ła Granda Liansa, finmente che i trè capi, l'isteso Churchill, Franklin Delano Roosevelt e Josif Stalin i ze pasai a ła stòria cofà i Trè Grandi.[1]

Doparo del tèrmenoCànbia

Anca se de convension i ze stai ciamai col nome de «Liai»; l'espresion no ła ze sta mai formalmente doparada dai menbri de ła coałision. De contràrio, inte el disenbre del 1941 el presidente statunitense Franklin Delano Roosevelt el ghea favorio par i paezi liai el nome de "Nasion Unie".[2] Ła Declarasion de łe Nasion Unie de fati, del 1º de zenaro 1942, ła ze a ła baze de ła nàsita de l'ONU.

Paezi costituentiCànbia

In senso streto, i Liai i ze stai el Regno Unio, insieme ai paezi che i conponeva l'Inpero britànego, e i Stati Unii co i paezi co lori liai. La Fransa, no-ostante ła parénteze che ła va da ła sconfita del 1940 a ła libarasion del 1944, ła ze considerada parte dei Liai, cofà che ne dimostra el fato de ver otegnesto sol finir del conflito na zona de ocupasion de ła Zermània e de èsare stada includesta inte el consejo de seguresa de l'ONU in cuałità de potensa vinsitora.

Storegamente ła vien includesta intrà i Liai anca l'Union Soviètega, siben che inte l'istà del 1939 el goerno soviètego el gavese finio, stante ła stagnasion dei cołòcui co Regno Unio e Fransa par un pato in funsion anti-todesca, un acordo de no agresion co ła Zermània, conosesto cofà Pato Molotov-Ribentrop, el cuało el regołava anca łe rełative "zone de influensa" dei do paezi e el ga permetesto a sti cuà de spartirse el teritòrio połaco inte l'otobre sucesivo. L'Oparasion Barbarosa scatada el 22 de zugno 1941 ła ghea mudà totalmente łe prospetive pułìteghe e stratèzeghe, spenzendo l'Inpero Britànego e l'Union Soviètega a far na liansa formałe. Inte el pian ideolòzego e de pułìtega internasionałe i sovièteghi i zera stai senpre distanti da łe concesion de łe democrasie osidentałi e inte el pian miłitare ła cołaborasion intrà łe tre majori potense liae ła ze stada de frecuente dìfìsiłe e minada da ła difidensa resìproca. Ła vien includesta, par de pì, ła Cina, za in guera col Japon prima del scumìsio del conflito e divegnesta cobełizerante dopo l'ataco de Pearl Harbor. La coałision de guera de łe cuatro nasion, ła zera divegnesta anca conosesta co ła definision, cognada da Franklin Delano Roosevelt, de "cuatro potense", corispondendo ai cuatro prinsipałi liai de ła seconda guera mondiałe: el Regno Unio, i Stati Unii, l'Union Soviètega e ła Cina.[3][4]

IstòregoCànbia

Le Nasion Unie łe ze stae na liansa de tipo struturałe, ła prima inte ła stòria a portar vanti i so fini par mèdio de na organizasion internasionałe anca dopo el fin de ła guera. I so 51 menbri i zera entrai inte el conflito in tenpi diferenti.

Dopo l'invazion de ła PolòniaCànbia

Dopo ła Istrana gueraCànbia

Dopo l'invazion de l'Union SoviètegaCànbia

Dopo l'ataco de Pearl HarborCànbia

  Costa Rica: 8 de disenbre 1941

  Nicaragua: 8 de disenbre 1941

Dopo ła declarasion de łe Nasion UniteCànbia

Dopo el sbarco in NormandiaCànbia

  •   Romania: 25 de agosto 1944 (dopo aver sbandonà łe potense de l'Ase)
  •   Bulgaria: 8 setenbre 1944 (dopo aver sbandonà łe potense de l'Ase)
  •   Ungheria: 31 disenbre 1944 (dopo aver sbandonà łe potense de l'Ase)
  • Ecuador

  Ecuador: 2 de febraro 1945

  • Arzentina

  Arzentina: 7 de febraro 1945

NotasionCànbia

  1. W. Churchill, La seconda guera mondiale, vol. III: La Grande Alleanza.
  2. Lungo Armistizio - Vedasi ad esempio il testo dell'armistizio fra il Regno d'Italia e le Nazioni Unite, cassibilenelmondo.it. entrada il 9 de setenbre 2018 (archivià il 16 de setenbre 2018).
  3. Keith Sainsbury, The Turning Point: Roosevelt, Stalin, Churchill, and Chiang Kai-Shek, 1943: The Moscow, Cairo, and Teheran Conferences, Oxford, Oxford University Press, 1986.
  4. David C. Hendrickson, Townsend Hoopes e Douglas Brinkley, FDR and the Creation of the U.N., in Foreign Affairs, vol. 76, nº 3, 1997, pp. 132, DOI:10.2307/20048062. entrada il 27 de zenaro 2019.
  5. Copia archiviatastoriaxxisecolo.it. entrada il 25 de otobre 2019 (archivià il 27 de otobre 2019).

Voze corełaeCànbia

Linganbi forestiCànbia


Controło de autoritàVIAF (EN145953695 · ISNI (EN0000 0001 1941 5036 · LCCN (ENn50064285 · GND (DE4001297-9 · BNF (FRcb11726114b (data) · WorldCat Identities (ENn50-064285
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Liai_de_ła_seconda_guera_mondiałe&oldid=1060776"