Sità del Vategan


El Stato de Sità del Vatican (in łatin. Status Civitatis Vaticanæ) el xe un Stato de ła Eoropa meridional.
El xe na enclave rento l'Itàlia e el confina soło co Roma.

Infotoła de zeografia pułìtega Sità del Vategan
Città del Vaticano (it)
Civitas Vaticana (la)
Vaticana (la) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera Stema
Bandiera Stema


InoInno e Marcia Pontificale (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata


Epònemocolle Vaticano (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

41°54′14.4″N 12°27′10.8″E / 41.904°N 12.453°E41.904; 12.453Coordinae: 41°54′14.4″N 12°27′10.8″E / 41.904°N 12.453°E41.904; 12.453

Enclave in (it) TraduziRoma e Itàlia Cànbia el vałor in Wikidata

Cavedaƚenisun vałore Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion
Totałe1 000 (2017) Cànbia el vałor in Wikidata
Łénguaitalian
fransezo
Łéngoa latina Cànbia el vałor in Wikidata
Zeografia
Àrea0,440297 km² Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì altocolle Vaticano (it) Traduzi (77 m)(77 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì basoPiasa San Piero (33 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
Itàlia
Union Eoropea (25 marso 1957) Cànbia el vałor in Wikidata
Dati istòreghi
Presedesto daStato Pontefiso Cànbia el vałor in Wikidata
Creasion11 febraro 1929
Dì festivo
Organizasion pułìtega
Forma de goernoteocrazia (it) Traduzi, monarchìa ełetiva e monarchìa asołuta Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano ezecutivoGovernatorato dela Sità del Vatican Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoPontificia commissione per lo Stato della Città del Vaticano (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
• Papa Cànbia el vałor in WikidataPapa Francesco (13 marso 2013) Cànbia el vałor in Wikidata
• President of the Pontifical Commission for Vatican City State (en) Traduzi Cànbia el vałor in WikidataGiuseppe Bertello Cànbia el vałor in Wikidata
Economia
MonedaEuro Cànbia el vałor in Wikidata
Còdazi de identifegasion
Codaxe postałe00120 Cànbia el vałor in Wikidata
Fuzo oràrio
Domìnio de primo liveło.va
Prefiso tełefònego+39 e +379 Cànbia el vałor in Wikidata
Tełèfono d'emerzensa.va
Sito ufisiałe

Twitter: pontifex MusicBrainz: 289ea252-a5ae-3dbe-8857-c771a499df18

ZeografiaCànbia

L'è grando soło che 0,44 km².
L'è el Stato pi ceo del mondo.

El teritorio vatican vero e propio l'è fato da:

  • Piasa San Piero, normalmente parò gestìa da ła połisìa itałiana
  • ła Baxìłica de San Piero
  • el quartier aministrativo (a nord), indove che se cata el giornal, ła Banca, i Muxei Vaticani, ła Farmasìa e el Pronto Socorso
  • i famuxi Giardini Vaticani[1] (sud, sud-est). I òcupa quaxi du tersi del teritorio de ła Sità e i se slarga su par el Cołe Vatican, onde che se cata ła stasion feroviaria, el Tribunal Statałe, el Goernatorato (sede del Goernador), i ufici aministrativi de Radio Vaticana, el Seminario Etiòpico, l'Eliporto, vari pałasi, parchéji e benxinari del Stato pi ceo del mondo.

El Vatican, oltre a ła só superfice el ga in gestion de łe parte de teritorio formalmente italian ma in realtà fora da ła lexe itałiana: łe cusì-ciamàe xone estrateritoriałi.

StoriaCànbia

Co ła conquista de Roma jera stà desfà el Stato de ła Céxa e donca el Papa el jera sóto ła lexe itałiana e no'l gavarìa pi avùo ła łibartà de asion come cao de ła Céxa.

El Vatican l'è stà fondà l' 11 de febraro del 1929 col Tratato de Lateran, firmà intrà l'Itàlia e ła Santa Sede, o sia el Papa visto come ente giurìdico internasionałe[2].
El Vatican, donca, el xe stà creà e dà in goerno al Papa, come cao de ła Ceza Catòłica e quindi l'è int'un çerto senso subordenà a ła Céxa[3].

Zeografia połitegaCànbia

Ła Sità del Vatican ła xe na Monarchìa Asołuta Teocràtica Ełetiva.
El xe ła sede del Papa[4] e de ła Céxa Catòłica.

In baxe a ła "Lexe Fondamentałe" [5], modernixà motu proprio int'el 2001, el Papa el ga tuti tri i poteri lejislativo, executivo e giudisiaro. L'è o sia un Re asołuto; anca staltre Comision che ło juta int'el goerno łe vien nominàe da eło.
D'altra parte el Papa stéso el va al poter dopo èser stà votà dai Cardinałi riunìi in Conclave.

El Goernador de Sità del Vatican[6] el va drio i afari interni del Stato Papałe.
El Segretario de Stato el se òcupa dei afari èsteri.

Ła protesion del Papa e dei confini l'è in man a łe famoxe Guardie Svìsere.
Ła Gendarmeria Vaticana ła xe incargà de łe normałi atività de połisia e sicurésa.

DemografìaCànbia

El Vatican el ga groso modo 900 abitanti.
Ła demografìa de ła Sità del Vatican ła ga da vegner vałutà in modo particołar parché ła xe regołà da leji speciałi. Ła citadinansa e ła rexidensa vaticane łe xe tenporane e łe dura soło finché se vive rento el Stato. I fiułi del personal làico che vive senpre in Vatican i mantien ła citadinansa soło finché i xe minoreni, dopo i ła perde automaticamente e i ciapa queła itałiana.
El Vatican el xe l'ùnico Stato che par gestir ła sitadinansa el ga bixogno de un Tratato internasionałe co n'altro Stato[7].

EconomìaCànbia

Łe entrade del Vatican łe vien dal turismo, da oferte dei fedełi e da investiminti bancari.
Łe richése artistiche, seben de vałor tanto alto, no łe xe robe che se pol vèndar fasilmente donca no łe cónta quaxi gnente dal pónto de vista efetivo.

NoteCànbia

  1. se pol vixitarli soło co un perméso de sogiorno speciałe (el pi curto del mondo: sol che sie ore) da domandar a l'Uficio Turismo e Pełegrini.
  2. considerà come n' organismo xa existente e col poter de far tratati internasionałi
  3. par exenpio no ghe xe mìa diplomàtici vaticani in senso stréto ma gh'è diplomàtici del Papa (Santa Sede) che i depende dal Papa come cao de ła Ceza anca se ciaramente i parla anca a nome del Vatican.
  4. el Papa de deso el xe Francesco
  5. come che vien ciamà ła Costitusion Vaticana
  6. el xe groso modo el corispondente de un Primo Ministro
  7. l'Itałia

Varda ancaCànbia

Controło de autoritàVIAF (EN136038551 · LCCN (ENn80053295 · GND (DE4062404-3 · BNF (FRcb15336233z (data) · BNE (ESXX452469 (data) · BAV ADV11422104 · NDL (ENJA00560559 · WorldCat Identities (ENn80-053295


Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Sità_del_Vategan&oldid=1061880"