Union Eoropea


L'Union Eoropea (scursà UE o Ue) ła xe un union economega e poidega soranasional, che ła ciapa rento 28 stadi eoropei.

Globe icon.svgUnion Eoropea
Европейски съюз (bg)
Evropská unie (cs)
Den Europæiske Union (da)
Europäische Union (de)
Ευρωπαϊκή Ένωση (el)
European Union (en)
Unión Europea (es)
Euroopa Liit (et)
Euroopan unioni (fi)
Union européenne (fr)
An tAontas Eorpach (ga)
Europska unija (hr)
Európai Unió (hu)
Unione europea (it)
Europos Sąjunga (lt)
Eiropas Savienība (lv)
Unjoni Ewropea (mt)
Europese Unie (nl)
Unia Europejska (pl)
União Europeia (pt)
Uniunea Europeană (ro)
Európska únia (sk)
Evropska unija (sl)
Europeiska unionen (sv)
Union Eoropea (vec) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera
Bandiera
InoAnthem of Europe (1972) Cànbia el vałor in Wikidata


Bomò«Motto dell'Unione europea (it) Traduzi» Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

50°07′01″N 9°14′52″E / 50.116944°N 9.247778°E50.116944; 9.247778Coordinae: 50°07′01″N 9°14′52″E / 50.116944°N 9.247778°E50.116944; 9.247778

ContinenteEoropa Cànbia el vałor in Wikidata

CapitałeInsigne Bruxellarum coronatum.svg  Borseła Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion
Totałe447 706 209 (2020) Cànbia el vałor in Wikidata
Red Arrow Down.svg−65 775 481 (2019)
Densità105,68 ab/km²
DemònemoEoropei  Edit this at Wikidata
Idiomainglezo
fransezo
nederlandezo
danezo
èstono
finlandezo
todesco
grego
ungarezo
irlandezo
italian
lituan
połaco
portoghezo
spagnoło
svedezo
bùlgaro
sloven
slovaco
rumen
lètono
maltezo
croato
ceco Cànbia el vałor in Wikidata
Zeografia
Àrea4 236 351 km²[2] Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
Flag of Russia.svg  Rùsia (1° de zenaro del 1995–)
Flag of Norway.svg  Norveja (1° de zenaro del 1995–)
Flag of Belarus.svg  Biełorùsia (1° de majo del 2004–)
Flag of Switzerland.svg  Svìsara (25 de marso del 1957–)
Flag of the Vatican City.svg  Sità del Vategan (25 de marso del 1957–)
Flag of San Marino.svg  San Marin (25 de marso del 1957–)
Flag of Ukraine.svg  Ucràina (1° de majo del 2004–)
Flag of Moldova.svg  Moldàvia (1° de zenaro del 2007–)
Flag of North Macedonia.svg  Macedònia del Nord (8 de setenbre del 1991–)
Flag of Albania.svg  Albania (1° de zenaro del 1981–)
Flag of Turkey.svg  Turchia (1° de zenaro del 1981–)
Flag of Brazil.svg  Braziłe (25 de marso del 1957–)
Flag of Suriname.svg  Suriname (25 de marso del 1957–)
Flag of Monaco.svg  Mònaco (25 de marso del 1957–)
Flag of Liechtenstein.svg  Liechtenstein (1° de zenaro del 1995–)
Flag of Morocco.svg  Maroco (1° de zenaro del 1986–)
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg  Bòsnia e Erzegòvina (1° de lujo del 2013–)
Flag of Montenegro.svg  Montenegro (1° de lujo del 2013–)
Flag of Andorra.svg  Andora (25 de marso del 1957–)
Flag of Serbia.svg  Sèrbia (5 de zugno del 2006–)
Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg  Jugoslàvia (25 de marso del 1957–7 de setenbre del 1991)
Flag of Serbia and Montenegro (1992–2006).svg  Sèrbia e Montenegro (1° de majo del 2004–5 de zugno del 2006)
Flag of Hungary.svg  Ungaria (1° de zenaro del 1995–30 de apriłe del 2004)
Flag of Slovenia.svg  Slovènia (25 de zugno del 1991–30 de apriłe del 2004)
Flag of the Czech Republic.svg  Cecoslovachia (25 de marso del 1957–31 de disenbre del 1992)
Flag of the Czech Republic.svg  Repùblega Ceca (1° de zenaro del 1993–30 de apriłe del 2004)
Flag of East Germany.svg  Zermània Est (25 de marso del 1957–3 de otobre del 1990)
Flag of Spain.svg  Spagna (25 de marso del 1957–31 de disenbre del 1985)
Flag of Poland.svg  Połònia (3 de otobre del 1990–30 de apriłe del 2004)
Flag of Denmark.svg  Danemarca (25 de marso del 1957–31 de disenbre del 1972)
Flag of Romania.svg  Romania (1° de majo del 2004–31 de disenbre del 2006)
Flag of Bulgaria.svg  Bulgaria (1° de zenaro del 1981–31 de disenbre del 2006)
Flag of Croatia.svg  Croàsia (1° de majo del 2004–30 de zugno del 2013)
Flag of the United Kingdom (3-5).svg  Regno Unio (1° de febraro del 2020–)
Flag of Gibraltar.svg  Zibiltera (1° de febraro del 2020–) Cànbia el vałor in Wikidata
Dati istòreghi
FondadorItàlia, Fransa, Lusenburgo, Belzo, Regno dei Paezi Basi e Zermània Òvest Cànbia el vałor in Wikidata
Creasion 8 de apriłe del 1965Comunità europee (it) Traduzi (Tratà de fuxion)
1° de novenbre del 1993Trè Piłastri de ła Union Eoropea (Tratà de Maastricht)
13 de disenbre del 2007Union Eoropea (Tratà de Lisbona)
Prima mesion documentadaComunità Eoropea del Carbon e de l'Asajo, Comunità Econòmega Eoropea e Union Eoropea Osidentałe Cànbia el vałor in Wikidata
Dì festivo
Organizasion pułìtega
Òrgano ezecutivoComision Eoropea Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoParlamento Eoropeo Cànbia el vałor in Wikidata
Màsema autorità zudisiałeCorte de Zustìsia de l'Union Eoropea Cànbia el vałor in Wikidata
Menbro de
Economia
Ìndaze de desviłupamento oman0,876 Cànbia el vałor in Wikidata (2011 Cànbia el vałor in Wikidata)
Monedaeuro Cànbia el vałor in Wikidata
Coefisente de Gini

0.304/100

   

Còdazi de identifegasion
Fuzo oràrio
Domìnio de primo liveło.eu Cànbia el vałor in Wikidata
Prefiso tełefònegonisun vałore Cànbia el vałor in Wikidata
Tełèfono d'emerzensa
Premi
Istòrego

Sito webeuropa.eu Cànbia el vałor in Wikidata

L'Union Eoropea ła ga creà on so marcà interno ugnoło grasie a łexi eoropee bone par tuti i stadi menbri, inte łe materie 'ndo che i menbri i ga vosù tratar. Łe poideghe de l'Ue łe vol segurar ła łibara sircołasion de parsone, beni, servisi, schei rento al marcà ugnoło, emetar łexi in materea de justisia e dafari interni, mantegner poideghe comuni in materea de trafego, agricoltura, pesca e cresita rexonał e ła saldesa e ła cresita economega dei so menbri. L'Union Eoropea ła xe stà fondamentà co on longo iter de tratai tacà inte el 1957 co el Tratà de Roma, che ga fat nasar l'Ue co el nome de Comunità Economega Eoropea (CEE), altri tratai inportanti i xe stai el Tratà de Maastricht del 1992, che ga anca portà al nome de des e chel de Łisbon. Xe stà inventà on scheo eoropeo el eoro, che el vien doparà da 17 dei Stati menbri.

L'UE ła ga na superfixe de 4,475,757 km² e na popołasion de 513 mijoni de aneme. Inte el 2012 ła ga risevù el premio Nobel par ła paxe[4].

IstòriaCànbia

StatiCànbia

 
I confini esterni de l'Union Europea.

Da sénplese organizazion internazional, l'Union europea, inte ell corso dei anni, la ga gradualmente aquisìo numarose prerogative tìpeghe de na federazion, col progressìo trasferimento de poderi e de sovranità dai Stati menbri ai organismi comunitari. Malgrado questo, la se fonda tuta ora su tratai internazionai recepìi a livel interno da tuti i Stati menbri, e no la costituisse na entità polìtega unitaria.

El problema de la definizion de l'atual status zurìdego del'Union el xe sfossà, el 29 de otobre 2004, inte la firma, a Roma, del 'tratà che l'istituisse na Costituzion par l'Europa, comunamente conossùo cofà Costituzion europea. Tal testo el ribadisse la possibiità de na cooperazion inforçada par la promozion de iniziative de integrazion intra grupi de paesi, za prevista inte el tratà de Amsterdam e inte quelo de Nizza.

Un novo tratà le giera stà domandà dal Consegio europeo traverso la Dicïarazion de Laeken dopoché el funzionament de le istituzion comuni, el xe atualmente ritegnùo inadato a la coesistença de ben 27 Stati membri, ogni un dei quai co dirito de veo in àree fondamentai de la polìtega comun.

El processo de ratìfega de la Costituzion el se ga interoto el 29 de Magio del 2005 co un referéndum popolar col qual el 54,7% de l'eletorà francese el ga cernìo de no sotoscrìvar el Tratà, pochi di drìo, el 1° de Zugno, anca la popołasion dei Paesi Bassi la se ga dicïarà contraria a l'introduzion del Tratà (col 61,1% dei voti). Seben che i 18 Stato menbri i gabia recepìo el documento, prevaletemente par vìa parlamentar, sta costituzion na la xe mai intrada in vigor. Dopo el "perìodo de riflession" durà di ani, la canceliera todesca Angela Merkel la ga deciso de rilançar el processo de riforma co la Dicïarazion de Berlin del 25 de Março del 2007, in ocasion dei 50 ani de l'Europa Unìa, col qual se esprimeva la volontà de desfar el gropo entro pochi mesi al fin de consentir la intrada in vigor de un novo tratà inte el 2009, ano de le elezion del novo Parlamento Europeo.

Se ga svolto cussì soto la presidença todesca de l'Union el vèrtese de Bruxelles intra el 21 e el 23 de Zenaro del 2007 inte el qual se xe rivai a un acordo sul novo tratà de riforma. L'acordo el recepisse gran parte de le inovazion contegnùe inte la Costituzion, anca se co calche modìfega par cavar el caràtare costituzional al testo e mecanismi par alguni paesi de "cïamarse fora" da polìteghe comuni.

Dopo la conclusion de la confarença intergoernatìa che la ga finalisà el novo testo, el novo "Tratà de Lisbona" el xe stà aprovà al Consegio Europeo del 18 e 19 de Otobre el firmà el 13 de Dicenbre dai Cavi de Stato e de Goerno. El Tratà el xe stà ratifegà da quasi tuti i Stati firmatari, prevalentemente par vìa parlamentar, inte el corso del 2008. La mancada tarìfega da banda de l'Irlanda in sèvito a un apòsito referéndum confermatìo no la parmetarà, parò, cofà inizialmente auspegà, de farlo intrar in vigor entro le elezion europee del 2009: un secondo referendum el xe infatti previsto in Irlanda entro el Noenbre del 2009.

Dicïarazion, convenzion, ati, tratai e acordiCànbia

In xeneral:

Firma
In vigore
Tratai
1948
1948
Tratà de Borseła
1951
1952
Tratà de Parize
1954
1955
Tratà de Borseła modifegà
1957
1958
Tratai de Roma
1965
1967
Tratà de fuxion
1975
N/A
Fine Consejo Eoropeo
1985
1985
Acordo de Schengen
1986
1987
Ato ùgnoło eoropeo
1992
1993
Tratà de Maastricht
1997
1999
Tratà de Amsterdam
2001
2003
Tratà de Niza
2007
2009
Tratà de Lisbona
               
                         
Tre piłastri de l'Union eoropea:  
Comunità eoropee:  
Comunità eoropea de l'enerzia atòmega (EURATOM)
Comunidà eoropea del carbon e de l'asel (CECA) Tratà scadesto el 23 de lujo 2002 Union eoropea (UE)
    Comunità econòmega eoropea (CEE)
        Spasio Schengen   Comunità eoropea (CE)
    TREVI Zustisia e afari interiori (GAI)  
  Cooperasion zudisiaria e de połisia in matèria penałe (CGPP)
          Cooperasion pułìtega eoropea (CPE) Pułitega estera e de seguresa comun (PESC)
Istitusion no oncora funsionanti Union eoropea osidentałe (UEO)    
Sarada el 1º de lulio 2011  
                       

I ani in sèvito riportai i xe quei relativi a le date de firma dei ati: inte alguni casi queste le pol diferir, anca notevolmente, da quele de intrada in vigor dei stesi.

1950 Dichiarazione Schuman
1951 Tratà de Parise
1954 Tratà de Bruxelles
1955 Risoluzion de Messina
1957 Tratai de Roma
1965 Tratà de fusion
1970 Tratà de Lussenburgo
1983 Dicïarazion solene su l'Union europea
1985 Acordi de Schengen
1986 Ato Ùgnolo Europeo

1992 Tratà de Maastricht
1994 Conpromesso de Ioanina
1997 Dicïarazion su l'Union de l'Europa ocidental
1997 Tratà de Amsterdam
2001 Tratà de Nizza
2001 Dicïarazion de Laeken
2004 Costituzion europea
2007 Dicïarazion de Berlin
2007 Tratà de Lisbona

IstituzionCànbia

Le istituzione de la Union Eoropea le ze:

DemografiaCànbia

PopołasionCànbia

L'Union Eoropea conta co 510 milioni de abitanti, manco de 7% del'intera popołasion mondiale e la crese demograficamente de modo tanto baso, sirca el 0.23% al'ano.

LéngoeCànbia

L'Union Eoropea contempla 24 léngoa ufisiae, léngoe parlate in almeno un dei stati membri (Anca se solo el Ingleze, el Franseze e manca parte el tódesco le ze usae come léngoe de laoro inté la Comision Eoropea).

Le sità pi grandeCànbia

Pos . Sità Stato Popołasion
1 Berlin Zermania 3 531 201
2 Madrì Spagna 3 141 991
3 Roma Italia 2 868 104
4 Parigi Fransia 2 273 305
5 Viena Austria 1 840 573
6 Bucarest Romania 1 803 425
7 Amburgo Zermania 1 751 775
8 Budapest Ungherìa 1 744 665
9 Varsavia Polónia 1 726 581

Altri projètiCànbia

NotasionCànbia

  1. voze de refarensaeuropa.eu.
  2. URL de refarensa: https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html.
  3. URL de refarensa: http://eatc-mil.com/8/About-us. Data de consultasion: 8 de disenbre del 2017.
  4. (EN)All Nobel Peace Prizes

łigami forèstiCànbia


Varda ancaCànbia

Controło de autoritàVIAF (EN207634635 · ISNI (EN0000 0001 2375 4495 · LCCN (ENn2004153355 · GND (DE5098525-5 · BNF (FRcb12350708p (data) · BNE (ESXX141032 (data) · NLA (EN35383556 · NDL (ENJA00407066 · WorldCat Identities (ENn2004-153355
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Union_Eoropea&oldid=1091656"