Cicerbita viołeta

Sta pajina xè orfana
Sta pajina de forme de vitaorfana, overo priva de cołegamenti in entrata da altre pajine
Inserissighene almanco uno pertinente e cava l'avixo
Sta pajina xè orfana


Ła cicerbita viołeta (nome sientifego Cicerbita alpina) xe na piantexeła erbasea deła fameja dełe Asteraceae na volta dite Compositae, coi fiori de un bel cołor blu - viołeto. Ła trovemo su Alpi e Prealpi, spece 'ntei boschi umidi o drio i rij e i fosi. In Carnia i ła ciama radic di mont. Łe foje pi base łe xe larghe 8 cm e longhe 20 cm. I fiori i ga 5 petali de cołor viołeto e i xe ingrupà in infioresense.

Cicerbita viołeta
Cicerbita alpina 2005.07.31 11.58.41.jpg
Clasefegasion sientìfega
regnoPlantae
superdivisioneSpermatophyta
divisioneMagnoliophyta
classeMagnoliopsida
sottoclasseAsteridae
ordineAsterales
famigliaAsteraceae
genereCicerbita
specieC. alpina

EtimołogiaModìfega

Pare ke'l nome vegna dal latin cecer (cece), par via dełe picołe semense, o senpre dal latin cicharba (na pianta ke ghe somejava mensionà dal dotor personal deł'imperador Teodosio, Marcello Empirico de Bordeaux).

DifusionModìfega

 
Fiori de cicerbita viołeta

Ła cicerbita viołeta crese su tute łe montagne d'Europa, dai Pirenei ałe Alpi, dała Scozia ała Scandinavia, fin ai Carpazi e ai Urałi. Ła quota dove ke ła crese mejo xe fra i miłe i miłe otoxento metri.

Ła cicerbita viołeta in cuxinaModìfega

Se dopara i pecol e łe foje, ma soratuto i buti xovani, prima ke i cresa (in majo ghe xe soło un paro de setimane ke se pol sfrutare par tirarli su in tenpo). Se pol magnarli crudi o coti. Se pol meterli sotojo. Naltra maniera par magnarli xe insieme ała puìna fumegà. Se pol anca scotarli in ojo, sałe, axedo e droghe.

Pianta a ris-cioModìfega

Sicome ghi na tirà su masa 'ntei ani scorsi, sta pianta, in Trentin e in Friuli-Venesia Giulia xe proteta e se pol tirarghine su soło in picołe quantità, come ke se fa coi funghi.