Repùblega del Congo

DAB list.svg Dezanbìgua – Se te serchi el stato co capitałe Kinshasa, védarse Repùblega Democràtega del Congo.

La Republica del Congo[10] xe no Stato de l’Africa Centrale.
El Congo confina co el Gabon a nordest, el Camerun a nord, la Republica Centrafricana a nordest, la Republica Democràtega del Congo a sudesst e l’enclave angolano de Cabinda a sudovest; la costa a sudovest la xe sul Golfo de Guinea.

Globe icon.svgRepùblega del Congo
République du Congo (fr)
Repubilika ya Kongo (kg)
Republíki ya Kongó (ln) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera Stema
Bandiera Stema
InoLa Congolaise (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata


Bomò«Unité, Travail, Progrès»
«Unity, Work, Progress»
«Единство, труд, прогрес»
«Cundeb, Gwaith, Datblygiad» Cànbia el vałor in Wikidata
EpònemoBazin del Congo Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

0°45′00″S 15°22′59.99″E / 0.75°S 15.383331°E-0.75; 15.383331Coordinae: 0°45′00″S 15°22′59.99″E / 0.75°S 15.383331°E-0.75; 15.383331

ContinenteAfrica

CapitałeBrazzaville Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion
Totałe5 260 750 (2017) Cànbia el vałor in Wikidata aumento2 540 117
Densità15,38 ab/km²
Łénguafransezo Cànbia el vałor in Wikidata
Speransa de vita64,625 a (2016) Cànbia el vałor in Wikidata (aumento5,173)
Taso de suicìdio5,9 (2016) Cànbia el vałor in Wikidata
Zeografia
Parte deAfrica centrale (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Àrea342 000 km² Cànbia el vałor in Wikidata
Bagnà daOsèano Atlàntego Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì altoMonte Nabemba (it) Traduzi (1 020 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì basoOsèano Atlàntego (0 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
Dati istòreghi
Creasion1960
Organizasion pułìtega
Òrgano ezecutivoGovernment of the Republic of the Congo (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoParliament of the Republic of the Congo (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Presidente della Repubblica del Congo (it) Traduzi Cànbia el vałor in WikidataDenis Sassou Nguesso (it) Traduzi (25 otobre 1997) Cànbia el vałor in Wikidata
Primo ministro della Repubblica del Congo (it) Traduzi Cànbia el vałor in WikidataClément Mouamba (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Rapr. parlamentària 
Ìndaze de Democrasia

3.11/10

   

Menbro de
Economia
Persentuałe IVA16 % Cànbia el vałor in Wikidata
Ìndaze de desviłupamento oman0,606[7] Cànbia el vałor in Wikidata (2017[7] Cànbia el vałor in Wikidata)
Monedafranco CFA de l'Àfrica Sentrałe Cànbia el vałor in Wikidata
Còdazi de identifegasion
ISO 3166-1CG Cànbia el vałor in Wikidata COG Cànbia el vałor in Wikidata 178 Cànbia el vałor in Wikidata
Còdaze de matricołasionRCB Cànbia el vałor in Wikidata
Fuzo oràrio
Domìnio de primo liveło.cg
Prefiso tełefònego+242 Cànbia el vałor in Wikidata
Tełèfono d'emerzensa
Preza ełètrega


MusicBrainz: 185bc3c4-4c5a-3f69-9384-7c280dfdf072

ZeografiaCànbia

  Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Zeografia de la Republica del Congo.

El paexe presenta de le pianure costiere che le se alsa man man che se va a l’interno, fin al altopian central.

El fiume Congo e i so tributari xe la carateristica pi importante del paexe.

La foresta equatorial la cuerze la majoria del teritorio.

StoriaCànbia

  Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Storia de la Republica del Congo.

AntighitàCànbia

I primi abitanti de la rejone xera pigmei.
Co l’arivo de i bantu, i pigmei se sa spostà ne le foreste.

I regni bantu del Congo, di Loano e di Teke ga verto le trate comerciali in tuta la zona del Congo. I abitanti fasea marcà de sciavi, ma anca de oro che vegnea da lo Shaba e dal Katanga. Par on periodo, ghe fu anca na diocesi catolega co on vescovo locale.
Co la fin de la trata de i sciavi, anca i regni locali ga perso forsa.

ModernitàCànbia

La Conferensa de Berlino del 1885 ga dato el teritorio a est del fiume Congo al re Leopoldo II del Belzo, e la zona tra i fiumi Congo e Oubangui a la Francia.

Dopo on periodo de protetorato, el Congo l’è diventà na colonia francexe rentro l’Africa Equatorial Francexe.

IndipendensaCànbia

La Republica del Congo xe diventà indipendente el 15 agosto 1960.
El primo presidente xera Fulbert Youlou che ga perso el poder in on colpo de Stato inte el 1963. Alphonse Massemba-Débat ga preso el so posto. Inte el 1968, co n’altro colpo de Stato, Alfred Raul ga preso el poder, par lasarlo dopo pochi mesi al major Marien Ngouabi. Ngouabi l’è stà copà l’oto marso 1977 e Denis Sassou-Nguesso ga tolto e so posto.
Inte el 1992 ghe stà le prime elesion democràteghe , vinte da Pascal Lissouba. Denis Sassou-Nguesso l’è tornà dopo na serie de violenze tra l’esercito e le milisie private de Sassou-Nguesso inte el 1997.

Zeografia politegaCànbia

La cavedal le xe Brazzaville.[11]

PopolasionCànbia

EtnieCànbia

La popolasion xe quasi tuta de origine bantu, ma ghe oncora de le minoranse pigmee.
I grupi pi grosi xe: kongo 48%, sangha 20%, m’bochi 12%, teke 17%.

ReligionCànbia

Chi che seve la cexa catolega i xe el 60%, cheli che seve le religioni tradisionali el 24%, i cristiani protestanti el 15%, i musulmani el 1%.

LengoeCànbia

La lengoa oficial xe el fransexe.

EconomiaCànbia

La popolasion laora ne l’agricoltura par la susistenza.
I majori campi econòmeghi xe l’estrasion del petrolio, el legname pregiato, e la pesca.

No ghe industria de rilievo.

noteCànbia

  1. voze de refarensadata.uis.unesco.org.
  2. URL de refarensa: https://apps.who.int/gho/athena/data/xmart.csv?target=GHO/SDGSUICIDE,SDG_SH_STA_SCIDEN&profile=crosstable&filter=COUNTRY:*;REGION:*;AGEGROUP:-&x-sideaxis=COUNTRY;SEX&x-topaxis=GHO;YEAR.
  3. URL de refarensa: https://www.interpol.int/Member-countries/World. Editore: Interpol. Data de consultasion: 7 disenbre 2017.
  4. URL de refarensa: https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/. Editore: Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe. Data de consultasion: 7 disenbre 2017.
  5. URL de refarensa: http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp.
  6. URL de refarensa: https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/. Data de consultasion: 21 lujo 2020.
  7. 7,0 7,1 voze de refarensahdr.undp.org.
  8. 8,0 8,1 voze de refarensaitu.int.
  9. 9,0 9,1 voze de refarensaiec.ch.
  10. conosuda in pasato come Republica popolare del Congo, e de frecuente ciamà Congo-Brazzaville, par distinguerla dal Congo co capitale Kinshasa
  11. La se ciama così in onore de Pietro Savorgnan di Brazzà, esploratore francese de origine veneta.
Controło de autoritàVIAF (EN173167475 · ISNI (EN0000 0001 2324 2385 · LCCN (ENn80061151 · GND (DE4032097-2 · BNF (FRcb11872709n (data) · NDL (ENJA00566558 · WorldCat Identities (ENn80-061151
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Repùblega_del_Congo&oldid=1084321"