Verxi el menu prinsipałe

1leftarrow.pngVoxe prinsipałe: Diałeto primieròt.

La gramàtica primieròta la parla dele regole e dele iregolarità che ghe n'é tel diałeto primieròt. El diałeto primieròt l'é na lengua flesiva. Ghe n'é do generi (maschil e femminil) e due numeri (singolare, plurale). No la à i casi.

I verbi i é declinađi par temp, mođo e persona (co relativo numero).

Tra i carateristeghe pì importanti ghe n'é:

  • La pronunẑia de /θ/ (de paròle che te'n altre varianse se dis co /s/) co la létera ẑ (ingles: Think), compagn al belumat e al feltrin;
  • La pronunẑia de /ð/ co la létera đ (de paròle onde che ghen sarìe /d/ intervocàlica).

Te'l primieròt se pòl notar caraterìstiche tìpiche de'l vèneto setentrional, tipo che no ghe n'é la létera ł (ƚ) de le altre varianse. Te le paròle onde che ndarìe la ł va sèmpro la l.

Indice

FonologìaModìfega

ConsonantiModìfega

Bilabiali Labiođentali Đentali Alveolari Postalveolari Palatali Velari Labiovelari
Naxali m n ɲ ŋ
Ocluxive p
b
t
d
k
ɡ
Africađe ʧ
ʤ
Fricative f
v
θ
ð
s
z
Aprosimanti j w
Vibranti r
Laterali l

VocaliModìfega

Anterior Ẑentral Posterior
Alte i u
Mèdio-alte e | align="center"|æ | align="center"|o
Mèdio-base ɛ ɔ
Base a

I vèrbiModìfega

PresènteModìfega

Verbo èser Verbo aér Verbo portàr Verbo créđer Verbo dromìr
Mi son Mi è/ò Mi porte Mi créđe Mi dròme
Ti ti se Ti ti à Ti ti porti Ti ti cređi Ti ti dròmi
El/ela el/la é El el à El el porta El el crét El el dròm
Noi son Noi ón Noi portón Noi cređón Noi dromión
Voi sé Voi é Voi porté Voi cređé Voi dromì
Lori i é Lori i à Lori i porta Lori i cret Lori i dròm

PasàModìfega

Verbo èser Verbo aér Verbo portàr Verbo créđer Verbo dromìr
Mi ère Mi aé Mi portée Mi cređée Mi dromìe
Ti ti èri Ti ti aéi Ti ti portéi Ti ti créđi Ti ti dromìi
El/ela el/la èra El el aéa El el portéa El el cređéa El el dromìa
Noi arène Noi aène Noi portène Noi cređène Noi dromiène
Voi arèđe Voi aèđe Voi portèđe Voi cređèđe Voi dromièđe
Lori i èra Lori i aéa Lori i portéa Lori i creðéa Lori i dromìa

Forma interogatìvaModìfega

Par le frasi interogatìve va dontađa dopo 'l verbo na partiẑèla che la canbia a seconda dela persona, ma che la é uguale par tute le forme verbali. Ten sta tabela i esempi dei verbi èser e aér:

Verbo èser Verbo aér
Son-e ... ? Ò-(p)e ... ?
Se-tu ... ? a-tu ... ?
E-lo ... ? a-lo ... ?
Son-e ... ? On-e ... ?
Se-u ... ? E-u ... ?
E-li ... ? A-li ... ?

Partiẑipio pasàModìfega

El partiẑipio pasà de solito el se fà đontandoghe ala radìs del verbo -ést, ntela seconda cogniugažion e -ìst,ntela terẑa. Ntel parlà, a òlte, i partiẑipi i vèn scurtađi: tipo verdést vènt vèrt e rompìst vèn rot.

Diversamente del taglian inveẑe, el partiẑìpio dei verbi ausiliari el é diverso.

Verbo èser Verbo aér
Stàt Bu[1]

NòteModìfega

  1. Vedi el talgian: Avuto