La Nizeria xe no Stato federale de l’Africa Ocidentale.
La confina co el Benin a est, el Nizer a nord, el Ciad a nordest, el Camerun a est; la xe bagnada dal Golfo de Guinea; a sudest de le so coste se cata la Guinea Equatorial.

Globe icon.svgNizèria
Nijeriya (ha)
Naigeria (ig)
Nàìjíríà (yo) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera Stema
Bandiera Stema
Someja


InoArise, O Compatriots Cànbia el vałor in Wikidata
Bomò«Unity and Faith, Peace and Progress»
«Единство и вяра, мир и прогрес»
«Good people, great nation»
«Undod a Ffydd, Heddwch a Chynnydd» Cànbia el vałor in Wikidata
EpònemoFiume Niger Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

9°N 8°E / 9°N 8°E9; 8Coordinae: 9°N 8°E / 9°N 8°E9; 8

ContinenteAfrica
Cavedałe de

CapitałeEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
Detien ła sudivizion
Popołasion
Totałe211 400 708 (zugno 1UTC 2021) Cànbia el vałor in Wikidata
Green Arrow Up.svg1 797 108 (2021)
DensitàEror d'espresion: "[" no reconosesto. ab/km²
Zènaro
Demònemonizeriana, nizeriane, nizeriani, nizerian  Edit this at Wikidata
Idiomainglezo Cànbia el vałor in Wikidata
Speransa de vita53,428 (2016) Cànbia el vałor in Wikidata
Green Arrow Up.svg0,443 (2015)
Taso de suicìdio9,5 (2016) Cànbia el vałor in Wikidata
Red Arrow Down.svg−0,4 ()
Zeografia
Parte deAfrica Osidentałe Cànbia el vałor in Wikidata
Àrea923 768 km² Cànbia el vałor in Wikidata
Mezurasion
Bagnà daOsèano Atlàntego Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì altoChappal Waddi (2 419 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì basoLagos Island (it) Traduzi (−0,2 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
Eror Lua: callParserFunction: function "

[[Categoria" was not found.

Avegnimento ciave
Prima mesion documentadaFederasion de Nigeria Cànbia el vałor in Wikidata
Organizasion pułìtega
Forma de goernorepùblega federałe Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano ezecutivoGabineto de Nizèria (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoAsenblea Nasionałe de Nizèria Cànbia el vałor in Wikidata
Presidente de ła Nizèria Cànbia el vałor in WikidataMuhammadu Buhari (it) Traduzi (29 de majo del 2015) Cànbia el vałor in Wikidata
Rapr. parlamentària 
Màsema autorità zudisiałe
Ìndaze de Democrasia

4.10/10

   

Menbro de
Economia
Persentuałe IVA7,5 % Cànbia el vałor in Wikidata
Ìndaze de desviłupamento oman0,532[10] Cànbia el vałor in Wikidata (2017[10] Cànbia el vałor in Wikidata)
MonedaNaira nizeriana Cànbia el vałor in Wikidata
Banca sentrałeBanca Sentrałe de Nizèria Cànbia el vałor in Wikidata
Taso de dezocupasion8 %[11] Cànbia el vałor in Wikidata
Còdazi de identifegasion
ISO 3166-1NG Cànbia el vałor in Wikidata NGA Cànbia el vałor in Wikidata 566 Cànbia el vałor in Wikidata
Còdaze de matricołasionWAN Cànbia el vałor in Wikidata
Fuzo oràrio
Domìnio de primo liveło.ng
Prefiso tełefònego+234 Cànbia el vałor in Wikidata
Tełèfono d'emerzensa
Preza ełètrega
Inzemełà co
Nomenasion
Istòrego


MusicBrainz: 1e23d84b-202e-3fc8-8c49-debc71e9eb16

ZeografiaCànbia

  Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Zeografia de la Nizeria.

El nord el xe pianegiante, al centro se cata coline e base montagne.

El sud xe catarerisà da la costa e dal delta del Fiume Nizer.

El nord el xe arido.

On terzo del paexe el xe cuerto da foreste.

StoriaCànbia

  Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Storia de ła Nizeria.

AntighitàCànbia

I primi abitanti de la Nizeria xe stà vari grupi de pigmei.

Da i primi secoli de la nostra era, grupi sudanici xe rivà dal nord, segui pi tardi da grupi bantu.

Dal X secolo d.C. l’impero di Kanem-Bornu ga controlà la Nizeria del nord par 600 ani, e i controlaa el comercio co le popolasion berbere del nord Africa.

ModernitàCànbia

Dal XVIII secolo, i stati hausa de le popolasion fulani ga tolto el control de quasi tuta la Nizeria. I regni di Ife e di Benin gavea el controlo de aree che ancò xe parte de la Nizeria.

I eoropei ga fondà vari porti su la costa par la trata de i s-ciavi e el comercio de oro e avorio.

Inte el 1901, la Nizeria l’è pasà soto controlo inglexe, prima come protetorato e dal 1914 come colonia.

IndipendenzaCànbia

L’indipendenza xe rivà inte el 1960.
Inte el 1966, na serie de colpi de stato ga dato el poder a i militari. El grupo igbo proclamò l’indipendenza del Biafra inte el 1967 causando na guera civile che la durò fin al 1970.

I militari ga tegnù el poder fin al 1999 dopo che el general Sani Abacha xe morto de overdose de viagra mentre se entrateneva co de le modele indiane (i nizeriani dixe che l’è stà on colpo de stato vegnù dal cielo).

Co le elesion democràteghe del 1999, Olusegun Obasanjo [14] xe stà eleto presidente de la Nizeria. El l’è stà riconfermà inte el 2003. Obasanjo ga tentà de cambiar la costitusion par presentarse na terza olta, ma no ghe reusì.

Dal 2005, el Movimento par l’Emancipasion del Delta del Nizer (MEND) ga fato atachi a stasion petrolifere e sequestrà tecnici stranieri. El MEND vol pi giustisia ne la ripartision de i schei che vien dal petrolio. La region del Delta xe quela che produse de pi, ma xe anca la pi poareta del paexe.

El 21 avril 2007, Umaru Yar'Adua ga vinto le elesioni, che xe stà contestà da tuti.

Zeografia politegaCànbia

Divixion aministrativeCànbia

La Nizeria xe na Republica Federale de 36 stati pi el Territorio della Cavedal Federale di Abuja. Tuti i stati elege on Governator che el nomina el Consilio Esecutivo e un Parlamento de l'asemblea unicamerale.
I stati e teritori i xe:

 
Divixion de la Nigeria
  • Abia
  • Adamawa
  • Akwa Ibom
  • Anambra
  • Bauchi
  • Bayelsa
  • Benue
  • Borno
  • Cross River
  • Delta
  • Ebonyi
  • Edo
  • Ekiti
  • Enugu
  • Gombe
  • Imo
  • Jigawa
  • Kaduna
  • Kano
  • Katsina
  • Kebbi
  • Kogi
  • Kwara
  • Lagos
  • Nassarawa
  • Nizer
  • Ogun
  • Ondo
  • Osun
  • Oyo
  • Plateau
  • Rivers
  • Sokoto
  • Taraba
  • Yobe
  • Zamfara
  • Abuja Federal Caital Territory

Cavedal e altre sitàCànbia

La cavedal federale xe Abuja.

PopolasionCànbia

Co 135 milioni de abitanti, la Nizeria xe el paexe pi popoloso de l’Africa.

EtnieCànbia

In Nizeria ghe xe 250 grupi etnici.
I majori xe i igbo, i yoruba, i efik e i ijaw.

ReligioneCànbia

Cristiani 48% (26% catoleghi), musulmani 46%, religioni tradisionali 12%.

LingueCànbia

No ghe na lingua locale comune, e la gente parla la lingua etnica local, pi l’inglexe.

EconomiaCànbia

El paexe gavaria grandi posibilità de svilupo agro-industriale, ma i governi militari no i ga mai lavorà par lo svilupo.

L’agricoltura, a rimane de susistenza.
La Nizeria xe no Stato rico de petrolio. Le entrate del petrolio no xe stà utilizà par lo svilupo de l’agricoltura.

PersonałitàCànbia

  • Ken Saro-Wiwa uno dei intełetuałi pì significativi de l'Africa postcołoniałe.








Controło de autoritàVIAF (EN130803976 · ISNI (EN0000 0001 2157 8678 · LCCN (ENn79056412 · GND (DE4042300-1 · BNF (FRcb11868654f (data) · BNE (ESXX452385 (data) · NDL (ENJA00568000 · WorldCat Identities (ENn79-056412
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Nizèria&oldid=1101002"