Leame

Se definise leame, luame o ledan (dal latin laetare "fertiłixar", da laetus "fèrtiłe", e pò "lieto") o grasa o pì tecnegamente stałàtego el prodoto de ła fermetasion dei escreminti de łe bèstie da arlevamento, smisiae a meteriałe sòłido doparà cofà letiera (paja, sàbia, segaura, eçe.).

El (ligo ronpesto dispunìbiłe in Internet Archive; védarse el istòrego, la prima version e ła ùltema). luame inmucià.

Inte el caxo andove łe dejesion no le vegnese mis-ciade co ła letiera ma lavae co acua o cavae co ras-ciadori, se xe drio parlar invese de trina o licuame. Ła evegnensa de ła prexensa de letiera, in basi cuantitadivi, ła porta a ła creasion de na categoria de rèfluo zootècnego ecuiparada a ła trina e ciamada trinaleame o leame lìcuido.

El luame el xe racuanto inportante in agricultura, parché el parmete de mejorar łe propietà fìxego-chìmeghe del teren e de portarghe i minerałi nesesari par na bona crésita de łe culture. Łe so prestasion e łe so caraterìsteghe łe depende diretamente da ła bèstia da ła cuała ghe xe sta tołesto el conposto.

Conpoxision del luameCànbia

Łe prestasion e łe caraterìsteghe del luame, łe depende diretamente da ła bèstia da ła cuała ghe xe sta tołesto el conposto, da ła sorte de letiera doparada e dal so grado de madurasion.

Conpoxision mèdia del luame de de racuante spese de arlevamentoCànbia

Spese Axoto * Àsido fosfòrego * Potàsio * Cuintałi par ano produxesti par bèstia adulta[1]
ecuin 6,7 2,3 7,2 100
bovin 3,4 1,3 3,5 120
suin 4,5 2,0 6,0 15
ovin 8,2 2,1 8,4 6

* kg/tonelada de luame

Conpoxision del loame bovinCànbia

Inte ła lìnea de màsemo ła conpoxision del stałàtego bovin, esprimesta in parsentuałe, ła xe sta cuà sevente:[2]

Matèria seca Axoto (N) Fòsforo (P2O5) Potàsio (K2O) Càlcio (CaO) Magnèxio (MgO) Xolfo (SO3)
Leame fresco e pajà 20-30 0,3-0,5 0,2-0,3 0,5-0,7 0,4-0,5 0,1-0,2 0,1
Leame mauro 15-25 0,4-0,6 0,2-0,3 0,6-0,8 0,5-0,6 0,15-0,25 0,1-0,2

Ła masa doparasion de luame ła xe tante volte ła fonte de incuinamento[3], par colpa de łe alte consentrasion de amònio e potàsio e el xe par sta motivasion sotoponesto a vàrie vincołasion lejisladive, sia de liveło Eoropeo, sia nasionałe che rejonałe.

NotasionCànbia

  1. Francesco Bonciarelli, Agronomia, Bologna, Edagricole, 1981, p. 211.
  2. La sostanza organica inte el terreno (PDF), Università della Basilicata, p. 16. entrada il maggio 2013.
  3. (EN) M.C. Ramos, J.N. Quinton e S.F. Tyrrel, Effects of cattle manure on erosion rates and runoff water pollution by faecal coliforms, in Journal of Environmental Management, 78 (1), 2006, pp. 97–101, DOI:10.1016/j.jenvman.2005.04.010.

Altri projetiCànbia

Linganbi forestiCànbia

Controło de autoritàLCCN (ENsh85080667 · GND (DE4134891-6 · BNF (FRcb11934872h (data) · NDL (ENJA00567323
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Leame&oldid=1083076"